गण्या (काल्पनिक हास्य कथा)

मोजक्याच वस्तीचे एक लहानसे गाव होते, गावात सगळ्यांचा लाडका असा एक गण्या नामक तरूण राहायचा. त्याचं नाव गणेश पण सगळे लाडाने गण्या म्हणायचे. हा गण्या होता सांगकाम्या, जरा मंद बुद्धीचा शिवाय रातांधळा. गण्या अगदी लहान असताना वडील देवाघरी गेल्याने आई आणि गण्या दोघेच घरी असायचे. गावालगत असलेल्या दोन एकर शेतात मेहनत करून गण्याच्या आईने त्याला लहानाचे मोठे केले. गण्या जरा मंदबुद्धी त्यात वडील नाही म्हंटल्यावर आईला त्याला वाढवताना चांगलीच कसरत करावी लागली.

मोठा झाला तसा गण्या आईला शेतीच्या कामात मदत करायचा. आता तो वयात आला तसा त्याच्या आईला गण्याच्या लग्नाची काळजी वाटत होती. आपण गेल्यावर गण्या एकटा कसा राहणार या विचाराने आई हैराण. गावात कुणाकडून तरी कळाले की जवळच्या गावात एक मुलगी आहे, पण ती मुकी आहे. आईने माहीती काढली आणि गण्या च्या लग्नाचा प्रस्ताव मुलीकडे पाठविला गेला.

मुलगी तशी गुणी, हसरा चेहरा, निरागस रुप, बोलता येत नसल्याने कुणीही काही बोलले की फक्त हसायची, ऊ..आ..करायची. बोलता येत नसल्याने तिचं लग्न काही ठरत नव्हतं त्यामुळे गण्या विषयी सत्य माहीत असूनही त्याला मुलीकडच्यांनी पसंत केले.

नातलगांच्या मदतीने गण्याचे तिच्याशी लग्न लावून दिले गेले.

आई त्याला संसारात कसं वागायचं सांगत असे,पण गण्या मात्र कधी स्वतःच डोकं लावून पंचाईत करून घ्यायचा😃

एकदा लग्नानंतर गण्याला सासुरवाडीला बोलावले गेले, गण्या बायकोला घेऊन तिथे गेला. गण्याच्या वागण्यामुळे सासरी त्याचा मान कमी होऊ नये म्हणून आईने त्याला बर्‍याच सुचना दिल्या.

ठरल्याप्रमाणे गण्या सासुरवाडीला पोहोचला. सासूबाई पाणी घेऊन आल्या पण गण्या काही बैठकीत दिसत नव्हता, सासुबाईनी आवाज दिला “जावई बापू, कुठे आहात? पाणी आणलं होतं” तितक्यात आवाज आला “कुहुकुहू कुहूकुहू”.

सासूबाई आवाज ऐकून इकडे तिकडे आवाजाच्या दिशेने बघते तर जावई बापू बैठकीत ठेवलेल्या चार फूट कपाटाच्या वर जाऊन बसलेले , कारण गण्याला आईने सांगितले होते, तू त्या घरचा जावई आहे तेव्हा जमिनीवर बसू नको, जरा उंचावर दिवाण किंवा उंच ठिकाणी बस. बैठकीत दोन खुर्च्या आणि एक कपाट होते, मग कपाट खुर्ची पेक्षा उंच म्हणून तो कपाटावर बसला, त्यात आईने हेही सांगितले होते की सासूबाई सासर्‍यां सोबत मोठ्याने ओरडत बोलू नको तर नाजूक आवाजात बोल मग गण्या कोकीळेच्या सुरात कुहुकुहू करत होता.

असो, सासुबाईंने आश्चर्याने गाण्याकडे बघितले, खाली उतरायला लावले आणि खुर्चीत बसवले. लाकडी खुर्चीत गण्या मांडी घालून बसला ( कारण आईने जरा ऐटीत बसायला सांगितलं होतं ) आणि पाणी प्यायला. तितक्यात सासरेबुवा आले तसाच आईने सांगितल्याप्रमाणे त्यांचा आशीर्वाद घ्यायला गण्या उठायला लागला, मांडी घालून बसल्याने एका पायाचा गुडघा खुर्चीच्या हातात अडकला, काढायचा प्रयत्न करताना गण्या खुर्चीसह सासरे बुवांच्या पायाजवळ जाऊन पडला.

कितीही सांभाळावे म्हंटलं तरी गण्याची आल्या पासून सारखीच अशी फजिती झाली होती.

पाहता पाहता सायंकाळ झाली, सहा नंतर गण्याला काहीच दिसत नसे, जन्मताच रातांधळेपणा.

सासूबाईने ताट वाढले , गण्या आणि सासरे बुवा जेवायला बसल्यावर गण्याला मात्र ताटातले काही दिसत नव्हते. घ्या बापू, सुरू करा म्हणताच गण्याने ताटाचा अंदाज घेतला आणि जेवायला सुरुवात केली. मध्येच चूकून एखादा घास सासरे बुवांच्या ताटातून खाल्ल्या जायचा हे त्याला कळतही नव्हते. शेवटी वैतागून सासरे बुवा जरा लांब सरकून बसले आणि जेवण केले. जेवतानाही सासूबाई आग्रह करायच्या की खीर पूरी खा हा जावईबापू, हो हो म्हणत जे हाती येईल ते संपवत गण्या जेवला,  धक्क्याने पेल्यातील पाणीही सांडले(घरी रात्री आई गण्याला स्वतः हाताने खावू घालायची त्यामुळे आज त्याची चांगली फजिती झाली.)

रात्री गण्याची झोपण्याची व्यवस्था दिवाणखान्यात केली होती. गण्या आडवा झाला तसाच डाराडूर झोपी गेला. मध्यरात्री गण्याला जाग आली तसाच लघवीला जाण्यासाठी तो उठला. बाहेर अंगणात न्हाणीघर आहे हे त्याला माहित होते पण आता अंधारात शोधायचं कसं म्हणून आजुबाजूला तो काहीतरी चाचपडत होता. तितक्यात एक दोरखंड त्याच्या हाती लागला. गण्या ने लगेच आपले सुपीक डोके चालवले. दोरखंडाचे एक टोक त्याने पलंगाच्या पायाला बांधले आणि दुसरे टोक कमरेला, म्हणजे अंगणातील न्हाणीघरातून परत येताना दोरखंडाच्या मदतीने सहज पलंगावर येता येईल असा त्याचा विचार होता. गण्या दार उघडून दोरखंडाच्या मदतीने अंगणात गेला आणि न्हाणीघर शोधत असताना तो चुकून गाई म्हशींच्या गोठ्यात शिरला .‌..गण्याच्या हाताचा स्पर्श एका म्हशीला होताच म्हशीने जोरात लाथ मारली आणि गण्या मागे फेकला गेला , नशिब बाजुच्या विहीरीत जाऊन नाही पडला….जोरदार धक्क्याने गोठ्याबाहेर पडला तसाच गण्या मोठ्याने किंचाळत ओरडला, “अगआय…गं…..मेलो…..रे…..देवा…”
त्याच्या ओरडण्याने सासरे जागे झाले आणि बघतात तर जावईबापू पलंगावर नाहीत… पलंगाच्या पायाला बांधलेला दोरखंड बघून दोरखंडाच्या दिशेने सासरे बुवा अंगणात गेले आणि बघतात तर काय गण्या कमरेला हात लावून अंगणात आडवा पडलेला…सासरे बुवांनी त्याला उचलले, न्हाणीघरात घेऊन गेले आणि नंतर सुखरूप पलंगावर आणून झोपवले.
सासरे बुवा म्हणाले, “अहो बापू, लघवीला जायचं तर मला हाक मारायची ना…उगाच म्हशीचा मार खाल्ला तुम्ही…”
गण्या त्यावर काहीही बोलला नाही.

दोघांच्या आवाजाने सासूबाई आणि गाण्याची बायको सुद्धा जाग्या झाल्या. जावईबापूंना काही लागलं वगैरे तर नाही ना याची खात्री करून परत सगळे झोपी गेले.

रात्री कसाबसा झोपून सकाळी तो परत जायला निघाला. मुलीला दोन दिवस माहेरी राहू द्या, मी नंतर पोहोचवून देईल असं सासर्‍यांनी सांगितल्यावर गण्या नाश्ता करून पायवाटेने परत एकटाच घरी जायला निघाला. वाटेत त्याच्या कानावर शब्द पडले “जे झालं ते खुप चांगलं झालं, असं नेहमीच होवो”.

गण्याला ते शब्द मजेशीर वाटले मग गण्या ते पुटपुटत पुढे निघाला. समोरून कुणाची तरी अंत्य यात्रा येत होती. गण्याचे बोलणं ऐकून त्यातला एक जण थबकला आणि म्हणाला काय म्हणालास 😡

गण्या भोळा भाबडा, तो जोरात बोलला  “जे झालं ते खुप चांगलं झालं, असं नेहमीच होवो”.

ते ऐकताच त्या अंत्ययात्रेतील काही लोकांनी त्याला चांगला दम दिला आणि म्हणाले असं बोलला तर बघ. अरे जे झालं ते खुप वाईट झालं, असं कधी न होवो.

मग गण्या हे नवीन वाक्य पुटपुटत पुढे निघाला तर काही अंतरावर पोहोचताच त्याला एका लग्नाची वरात भेटली, गण्या ला वाटलं आता त्यांना आपण चांगलं बोललो तर बरं वाटेल तेव्हा तो हसत म्हणाला “असं कधी न होवो, जे झालं ते खुप वाईट झालं.” वरातीत असं अशुभ बोलला म्हणून गण्याला वरातीतल्या लोकांनी चांगला चोप दिला 👊👊

गण्या कसा बसा घरी पोहोचला. आईला बिलगुन रडु लागला, म्हणाला ” आय, आता म्या कधीबी सासरवाडीला जाणार नाय. लय फजिती झाली बग…” 😄😄😄😄😄😆😆😆

समाप्त!!!

कथा काल्पनिक असून केवळ मनोरंजन म्हणून वाचावी.

कथेविषयी आपल्या प्रतिक्रिया अवश्य कळवा 😊

© अश्विनी कपाळे गोळे

फुलराणी ( आगळीवेगळी प्रेमकथा)- भाग पहिला

“प्रचिती, अगं जाशील ना बरोबर तू एकटी? नाही म्हणजे अगदीच ग्रामीण भागात पहिल्यांदाच जाते आहेस ना म्हणून जरा काळजी वाटली..त्यात तिथे आठवडाभर राहणार, तेही परक्या घरी.. खाण्यापिण्याची नीट सोय होणार की नाही काय माहीत..” प्रचिती ची आई तिला काळजीच्या सुरात प्रश्न विचारत होती.

“डोन्ट वरी माय डियर मॉम…मी अगदी व्यवस्थित जाऊन परत येते.. आणि तुला सांगितलं ना, राहण्याची सोय मिस्टर अजिंक्य नी केली आहे त्यांच्याच फार्म हाऊसवर.. त्यांच्याच फ्लॉवर फार्म मध्ये माझा प्रोजेक्ट आहे.. ते सगळे तिथेच राहतात सो डोन्ट वरी..” प्रचिती तिची बॅग भरत आईशी बोलत होती.

“ते सगळं ठीक आहे गं पण ते मिस्टर अजिंक्य पण तुला अनोळखीच ना.. म्हणजे फोन वर दोन तीन वेळा बोललीस तितकीच ती ओळख..मी पण आले असते बघ तुझ्या सोबत पण नेमकं पप्पा कामानिमित्त बाहेरदेशात गेलेत आणि इथला फॅक्टरी चार सगळा लोड माझ्यावर आहे सध्या..” – आई.

प्रचिती ने आईला कडकडून मिठी मारली आणि म्हणाली, “किती काळजी करतेस मॉम तू..मी आता मोठी झाली ना, मी नीट काळजी घेईन माझी आणि काहीही वाटलं ना तर लगेच परत येईल बघ..ओके.. नाऊ स्माइल प्लीज..”

प्रचितीने PhD साठी फुलांवर रिसर्च करायचं ठरवलं होतं. निसर्गावर भरभरुन प्रेम होतं तिचं, त्यातही फुलांवर जास्तच… लहानपणापासून मुंबईत वाढलेली, श्रीमंत घरातील एकुलती एक मुलगी, दिसायला अतिशय सुंदर, मध्यम बांधा, खांद्यापर्यंत केसांचा शोभेसा हेअरकट, चेहर्‍यावर आत्मविश्वासाचे तेज. प्रचिती रात्रीच्या स्लीपर कोच ने ठरलेल्या गावी जायला निघणार होती. तिथे अजिंक्यची निरनिराळ्या फुलांची शेती होती. इंटरनेट वरून अजिंक्य च्या फ्लॉवर फार्म विषयी माहिती काढून त्याच्याशी संपर्क करत प्रचिती ने तिचा प्रोजेक्ट त्याच्या फार्म वर करायचं ठरवलं होतं.

निघताना तिने अजिंक्य ला फोन केला. अजिंक्य ला ती पहिल्यांदाच भेटणार होती. स्लीपर कोच थांबेल त्या ठिकाणाहून अजिंक्यचे फार्म जवळपास वास किलोमीटर अंतरावर होते. त्या ठिकाणी अजिंक्य प्रचिती ला घ्यायला येणार होता.

आपल्या मेहनतीने उभ्या केलेल्या या फुलांच्या शेतीवर रिसर्च करायला मुंबई वरून मॅडम येणार म्हणून तो पहाटेच उठला. आंघोळ वगैरे करून कडक इस्त्री केलेला फिटींगचा पांढराशुभ्र शर्ट , डार्क निळ्या रंगाची जिन्स घालून तो तयार झाला. प्रचिती आठच्या सुमारास पोहोचणार असं माहीत असूनही तो प्रचिती पोहोचण्याच्या तासभर आधीच तिची वाट बघत स्टॉपवर उभा होता.

काही वेळातच लांबून बस येताना दिसली तसाच तो जरा सतर्क झाला आणि एकटक बसकडे बघत उभा राहिला. क्षणातच त्याच्यासमोर बस येऊन थांबली आणि प्रचिती त्यातून उतरली. अजिंक्य अजूनही तसाच उभा होता, प्रचिती ला समोर बघताच तो नकळत तिला बघतच राहिला. अगदीच फिटींगचा लालचुटुक स्लीवलेस कुर्ता, ऑफव्हाईट लेगीन्स, गोरापान रंग, कोरीव बोलके डोळे, लालचुटुक नाजूक ओठ, चेहर्‍यावर भूरभुरणारी केसांची बट.
इतकी सुंदर मुलगी प्रत्यक्षात जणू तो पहिल्यांदाच बघत होता. तिला बघत मनातच तो पुटपुटला, “आईशप्पथ… अप्सरा बघतोय का काय मी.. टिव्हीवर नट्या असतात तशाच दिसतात प्रचिती मॅडम तर..”

प्रचिती हळूहळू तिची भलीमोठी बॅग सांभाळत त्याच्याकडेच येत होती. जरा जवळ येऊन ती, “हाय.. तुम्हीच मिस्टर अजिंक्य ना?” म्हणताच तो भानावर आला. काय बोलावं त्याला क्षणभर का,तर नव्हतं. गोंधळलेल्या अवस्थेत तो म्हणाला, “अ…अ…हो..हो..मी अजिंक्य… अजिंक्य पाटील…”

प्रचिती ने गोड स्माइल देत हात पुढे केला आणि म्हणाली, “हाय..मी प्रचिती चिटणीस…तशी फोन वर ओळख झाली आपली..”

अजिंक्यने थरथरत्या हाताने तिच्या पुढे केलेल्या हाताला हात देत हाय हॅलो केले..काय बोलावं त्याला कळत नव्हतं. दुसर्‍याच क्षणी तो स्वतः लाच म्हणाला, “अज्या‌..अरे असा काय करतोय..त्या मॅडम आहेत.. कामानिमित्त आल्या आहेत.. पाहुण्या आहे आपल्या..काय काय विचार करतोय तू त्यांच्याविषयी..काय म्हणतील मॅडम…”

अजिंक्य भानावर येत म्हणाला, “मॅडम, दमल्या असणार ना तुम्ही प्रवास करून..चला निघूया घरी जायला..द्या बॅग
इकडे..” अजिंक्य प्रचिती ची बॅग स्वतः कडे घेत म्हणाला.
बाजुला उभी केलेल्या अजिंक्यच्या गाडीतून दोघेही घरी जायला निघाले. वाटेत रस्त्याच्या दुतर्फा हिरवीगार झाडे, गार वारा, रम्य निसर्ग दृष्य बघताच प्रचितीचे मन अगदी प्रसन्न झाले.

प्रचिती- “काय मस्त वातावरण आहे ना… खरं सांगायचं तर हे सगळं पहिल्यांदाच अनुभवते आहे मी.. अंगातला सगळा शीण निघून जातो खरंच अशा मोकळ्या हवेत…”

अजिंक्य- “काय सांगता मॅडम, म्हणजे… पहिल्यांदाच बघताय होय तुम्ही हे सगळं..हे तर काहीच नाही अजून जाम भारी बघा आमचा गाव..गावालगत नदी आहे, जवळच काही डोंगररांगा आहेत.. हिरवीगार शेती आहे… तुम्हाला नक्कीच आवडेन बघा..”

प्रचिती – “वाह इंटरेस्टिंग…फार धमाल आहे तर मग इकडे… आणि हो, मला‌ मॅडम मॅडम काय म्हणताय..प्रचिती म्हणा …मी काही मॅडम नाही हो.. आणि बिनधास्त तू म्हंटलं तरी चालेल..अहो जाहो नको…”

अजिंक्य- “अहो पाहुण्या आहात तुम्ही.. असं एकेरी नावाने कसं बोलवायचं तुम्हाला…प्रचिती मॅडम म्हणतो हवं तर..”

प्रचिती त्यावर खळखळून हसत म्हणाली, “बरं…”

अजिंक्य ला काय बोलावं कळत नव्हतं. जरा विचार करून तो म्हणाला, “प्रवासात त्रास नाही ना झाला तुम्हाला..आता घरी गेल्यावर खाऊन आराम करा मस्त..आई तुम्ही येणार म्हणून सकाळीच सगळ्या तयारीला लागली असणार बघा..मी तर पहाटेच उठून आलो इकडे..परक्या गावात तुम्हाला वाट बघत बसायला नको ना म्हणून..”

बोलून झाल्यावर अजिंक्य जीभ चालत मनातच पुटपुटला, “जरा जास्त बोलून गेला का काय अज्या तू..”

प्रचिती – “अरे बापरे.. माझ्यामुळे उगाच त्रास झाला ना तुम्हाला..घरी पण सगळ्यांना सुद्धा..”

अजिंक्य लगेच तिचे वाक्य तोडत म्हणाला,”नाही नाही… अजिबात नाही..उलट सगळे आतुर आहे तुम्हाला भेटायला.. तुमच्या स्वागताला…धाकटी बहीण रेश्मा तर जाम उत्साहात आहे..”

काही वेळातच दोघेही घराजवळ पोहोचले. गाडीतून खाली उतरताच प्रचिती चौफेर नजर फिरवत बघतच राहीली. निळेशार आकाश, दूरपर्यंत पसरलेली रंगीबेरंगी फुलांची शेती, ठराविक जागी फुलांच्या निगराणी साठी केलेले शेड, शेताच्या लगतच दुमजली फार्म हाऊस, त्याच्या चहुबाजूंनी हिरवीगार झाडे…

अजिंक्यची बहीण रेश्मा धावतच गाडी जवळ येत म्हणाली, “नमस्कार मॅडम, मी रेश्मा.. अजिंक्य दादाची धाकटी बहीण..वेलकम बरं का आमच्या गावात..या ना…”

तिच्या आवाजाने प्रचिती भानावर येत म्हणाली, “हाय रेश्मा..हो अजिंक्य नी सांगितलं मला तुमच्याविषयी आताच गाडीतून येताना.. प्लीज तू तरी मॅडम नको म्हणू.. हवं तर ताई म्हण..”

रेश्मा- “ओके प्रचिती ताई..चला जाऊया आत..”

त्यावर दोघीही हसल्या.
प्रचिती- “हो हो..जाऊया…एक मिनीट हो, बॅग तितकी घेते मी..”

अजिंक्य – “घेतो की बॅग मी..चला तुम्ही..”

प्रचिती – “नको नको..घेते मी…”

रेश्मा प्रचिती चा हात धरून म्हणाली, “ताई, तुम्ही चाल… बॅग आणतो दादा…😉”

 

क्रमशः

कथा मोठी असल्याने भागांमध्ये लिहीत आहे.

पुढचा भाग लवकरच पोस्ट करू😊

कथेचा हा भाग कसा वाटला ते नक्की कळवा 😊

© अश्विनी कपाळे गोळे

 

अन् पुन्हा नव्याने फुलला संसार…#प्रेमकथा

“समिधा…..समिधा……समिधा, अगं लक्ष कुठे आहे तुझं..मी काय विचारतेय? चहा घ्यायला जायचं ना? कोणत्या विश्वात रमली आज ऑफिसला आल्या आल्या..चल पटकन..”
समिधा ची मैत्रिण प्रिया तिच्या खांद्यावर हात ठेवून आवाज देत म्हणाली.

प्रियाच्या आवाजाने भानावर येत दचकून समिधा म्हणाली, “अ..हो..हो..जाऊया ना..चल… अगं नकळत विचारांमध्ये अशी गुंतले की कळालच नाही तू कधी आलीस ते..”

दोघीही चहा घ्यायला कॅन्टीन मध्ये निघाल्या. समिधा आज जरा अस्वस्थ आहे बघून प्रिया तिला म्हणाली, “समिधा, कशाचा विचार करते आहेस..सगळं ठीक आहे ना..काय झालंय..”

समिधा- “प्रिया, अगं अनिकेत ने बहुतेक आपलं ऑफिस जॉइन केलंय..आज मी पार्कींग मध्ये लिफ्टची वाट बघत उभी होते तेव्हा तिथे मला तो दिसला. आम्ही दोघंही असं अचानक एकमेकांसमोर आल्याने ना फारच वेगळं वाटलं… तो दिसल्या पासून ना मन अगदी अस्वस्थ झालंय..तुला माहित आहे ना मला भूतकाळातून बाहेर पडताना किती त्रास झाला.. कसं बसं सावरलं मी स्वतःला आणि आज हा असा परत माझ्यासमोर आल्यावर परत नको असताना‌ही माझं मन भूतकाळात भरकटत आहे ..”

प्रिया – “काय? त्याला माहीत होते का तू आता इथे नोकरी करते ते.. म्हणजे मुद्दाम तर इथे आला नाही ना तो..”

समिधा – “मला तरी असं वाटत नाही..कारण आमचा डिव्होर्स झाला त्यानंतर आम्ही जराही संपर्कात नाही इतकंच काय तर आमचे कॉमन मित्र मंडळ जे होते त्यांच्याशी सुद्धा माझा काहीच कॉन्टॅक्ट नाही आणि मी हे ऑफिस जॉइन केले हे घरच्यांना सोडून कुणालाही माहीत नव्हते..मुळात ते मला कुणालाच कळू द्यायचे नव्हते.. आणि अनिकेत तरी आता मुद्दाम कशाला माझ्या मागावर येणार ना..आमचे मार्ग वर्षभरापूर्वीच वेगळे झालेत..”

प्रिया – “समिधा, अगं मग झालं ना..सोड त्याचा विचार..त्यालाही कदाचित माहिती नसेल तू इथे अशी अचानक दिसशील ते..केवळ योगायोग म्हणून सोडून दे..नको लक्ष देऊ..अनोळखी समजून दुर्लक्ष कर..”

समिधा काहीही न बोलता चहाचा घोट घेत होती आणि परत समोरच्या काउंटरवर तो उभा दिसला…अजूनही तो तसाच हॅंडसम, अगदी नीटनेटके  रहाणीमान..समिधा क्षणभर त्याला बघतच राहिली आणि पटकन भानावर येत स्वतःशीच मनातल्या मनात बोलू लागली, “मी का त्याला बघते आहे..तो आता फक्त एक अनोळखी व्यक्ती आहे माझ्यासाठी..पण आता हा नेहमीच असा मला दिसत राहणार आणि मग मी अशीच…नाही नाही..समिधा मूव्ह ऑन..”

प्रिया काही तरी सांगत होती, बोलत होती पण समिधाचे तिच्याकडे जराही लक्ष नव्हते. समिधा डेस्क वर आली , इमेल चेक करून आजच्या कामाचे प्लॅनिंग केले पण आज कामात तिचं लक्षच लागत नव्हतं. नकळत ती भूतकाळात जाऊन पोहोचली.

समिधा आणि अनिकेत कॉलेजला असल्यापासून एकमेकांवर अगदी जिवापाड प्रेम करायचे. समिधा सुखवस्तू कुटुंबात वाढलेली एकुलती एक मुलगी, दिसायला सुंदर, उंच कमनीय बांधा, गव्हाळ वर्ण, नीटनेटके आणि जरा मॉडर्न रहाणीमान असलेली समिधा बघता क्षणी कुणाच्याही नजरेत बसेल अशीच. अनिकेत साधारण परिस्थितीत लहानाचा मोठा झाला, दिसायला अगदीच हॅंडसम हिरो, उंचपुरा त्यात पिळदार शरीरयष्टी त्यामुळे कॉलेजमध्ये अनेक मुलींचा क्रश होता तो. समिधाला तो खूप आवडायचा आणि त्यालाही समिधा पहिल्यांदा बघताक्षणीच आवडलेली. त्यानेच पुढाकार घेऊन मग मैत्रीचा हात पुढे केला आणि नंतर मैत्रीचे रुपांतर प्रेमात व्हायला फारसा वेळ लागला नाही. समिधाचा क्रश असणार्‍या अनिकेत ने तिला प्रपोज केले तो क्षण तर तिच्या आयुष्यातील सर्वात खास क्षण होता. दोघेही एकमेकांच्या प्रेमात आकंठ बुडालेले होते. तिला त्याच्या एकंदरीत परिस्थिती विषयी कल्पना होती, त्याच्या सहवासात अगदी झोपडीत सुद्धा रहायला तयार होती ती. त्याचेही तिच्यावर तितकेच प्रेम होते, समिधाला अगदी जिवापाड जपायचे असाच त्याचा गोड प्रयत्न असायचा नेहमी. कॉलेज नंतर दोघांनाही नोकरी मिळाली आणि आता लग्नासाठी घरी बोलायचे त्यांनी ठरविले. समिधाच्या आई बाबांना अनिकेत विषयी काहीच प्रोब्लेम नव्हता शिवाय समिधाच्या निवडीवर त्यांचा विश्वास सुद्धा होता. अनिकेत च्या घरी मात्र श्रीमंत घरातील मुलगी समिधा, आपल्या घरात रुळणार की नाही, रितीरिवाज, मानपान समजून घेत घरच्यांना बरोबर घेऊन संसार चालवेल की नाही याची काळजी होती, त्यांनी अनिकेत ला बोलूनही दाखवले पण दोघेही आपापल्या मतांवर ठाम आहे बघून ते या लग्नाला तयार झाले.

घरच्यांच्या आणि मित्रमंडळींच्या उपस्थितीत दोघांचे लग्न झाले. दोघेही खूप आनंदात होते, त्यांचं प्रेम आता नात्यात बदललं होतं. अगदी लव्ह बर्ड सारखे हे गोड जोडपे होते. अनिकेत तिला अगदी राणी सारखं ठेवायच्या प्रयत्नात असायचा पण आता प्रेमा सोबतच जबाबदारी वाढली होतीच, संसाराला सुरुवात झाली होती.
दोघांचेही कुटुंब राहायला एकाच शहरात त्यामुळे समिधाला लग्नानंतर सुरवातीला फार काही वेगळे वाटले नाही पण हळूहळू नोकरी आणि घराची जबाबदारी सांभाळताना तिची फार चिडचिड व्हायला लागली. घरकामाला बाई असली तरी लहानसहान कामे पडायचीच पण समिधाला त्याची फारशी सवय नसल्याने तिला फार काही लोड झेपायचा नाही, सासूबाई मदतीला असायच्या पण आता जबाबदारी वाढलेली होतीच. पाहुण्यांचे येणे जाणे, सणवार असं सगळं रूटीन सुरू झालं. त्यात अनिकेतच्या घरातील सगळ्यांना समजून घेत त्यानुसार जरा जुळवून घेत संसार करताना अनिकेत आणि ती एकमेकांना फारसा वेळ देऊ शकत नव्हते. आता तर विकेंडला मूव्ही बघणे, शॉपिंग करणे , फिरणे सगळंच फार कमी झालेलं. अनिकेत दिवसभर त्याच्या कामात गुंतलेला असायचा, आता फक्त रात्रीच काय तो वेळ दोघांना एकत्र घालवायला मिळायचा. समिधा अचानक बदललेल्या या परिस्थितीला, जबाबदारीला जाम कंटाळली होती. अनिकेत नी तिला जरा समजून घेत आठवड्यात एक दिवस तरी पूर्णपणे तिच्यासाठी द्यावा असं तिला वाटे, ती त्याच्यावर चिडायची, रडायची, तुझं आता माझ्यावर प्रेमच राहीलं नाही म्हणत अनिकेत कडे पाठ फिरवून रडत रडत झोपी जायची. सुरवातीला तो तिची समजूत काढून तिला शांत करायचा पण समिधा ची वाढती चिडचिड बघून तोही रागाच्या भरात उलट काहीतरी बोलून जायचा. लग्नाला सहा महिने सुद्धा झाले नसतील तर दोघांचे भांडणं सुरू झाले मग कितीतरी वेळा समिधा रागारागाने आई बाबांकडे निघून जायची‌. अनिकेत बरेचदा तिला समजवायला जायचा, तिला परत घरी घेऊन यायचा पण काही दिवसांनी परत तेच घडत होतं..

अनिकेत च्या आई-बाबांना वाटलं, आपल्यामुळे दोघांना त्यांची स्पेस मिळत नसावी म्हणून ते सुद्धा गावी राहायला गेले पण त्यांच्या गावी जाण्याने प्रश्न सुटला नाही. समिधा मुळे आई बाबांना गावी जाऊन राहावं लागतंय ही गोष्ट अनिकेतला खटकत होती. दोघेही एकत्र असले तरी मनाने मात्र दुरावत चालले होते, संवाद संपत चालला होता.
दिवसेंदिवस अनिकेत आणि समिधा मध्ये मतभेद इतके वाढत गेले की एक दिवस समिधाची चिडचिड बघून अनिकेत बोलून गेला, “समिधा, मला ना तुझं काही कळतच नाहीये..तुझ्यामुळे आई बाबा गावी राहायला गेले…तरी तुझं समाधान झालं नाही..तुला नक्की काय हवंय हे तरी सांग..मला आता तुझ्या चिडचिडेपणाचा, भांडणाचा जाम कंटाळा आलाय..मला प्लीज शांत राहू दे..”

अनिकेतचे बोलणे समिधाच्या मनाला खोलवर वार करून गेले. ती परत एकदा रागाच्या भरात आई बाबांकडे निघून गेली ती कायमचीच..नंतर अनिकेत सुद्धा पूर्वी प्रमाणे तिची समजूत काढायला आला नाही. समिधाने महीनाभर वाट बघितली आणि वेगळं व्हायचा निर्णय घेतला. अनिकेत ने त्यावर जराही आक्षेप घेतला नाही, तो अगदी सहजपणे डिव्होर्स साठी तयार झाला ही गोष्ट समिधाच्या मनाला खूप लागली. दोघांचा अहंकार, गैरसमज यापुढे घरच्यांचे ही काहीच चालले नाही. शेवटी दोघे कायद्याने वेगळे झाले.

या सगळ्याचा मानसिक त्रास दोघांनाही झाला. त्यातून बाहेर पडण्यासाठी समिधाने नोकरी बदलली, नविन लोकांच्या सानिध्यात राहून वेळेनुसार सगळ्यातून बाहेर पडायचं ठरवलं पण आज अनिकेत अचानक समोर आला आणि ती परत नकळत भूतकाळात शिरली.

जुन्या आठवणींच्या विश्वात रमली असतानाच मॉनिटरवर कुणाचं तरी पिंग आलं. बघते तर अनिकेत ने “हाय समिधा..हाऊ आर यू..” असं पिंग केलेलं.
त्याच पिंग बघून समिधाच्या डोळ्यात चटकन पाणी आले.

अनिकेत ला काहीही रिप्लाय नको द्यायला असा विचार करत मनातल्या मनात समिधा पुटपुटली, “नको ना रे परत नेऊ मला भूतकाळात… मनाच्या कोपऱ्यात सगळ्या आठवणी अजूनही ताज्या आहेत… आता कुठे मी भूतकाळातून बाहेर पडू बघत होते आणि तू परत समोर आलास आज..आता असं बोलायला सुरुवात करशील आणि मी परत नकळत तुझ्यात गुंतले तर…..नाही नाही… अनिकेत प्लीज नको घेऊन जाऊस मला भूतकाळात..”

अनिकेत ला काहीही रिप्लाय न देता तिने कामाला सुरुवात केली. दुपारी लंच टाईम मध्ये परत तो समोर आलाच, नजरानजर झाली आणि परत ती भावनिक झाली.

दुसऱ्या दिवशी परत ऑफिसच्या कम्युनीकेटर वर त्याचं “हाय..गुड मॉर्निंग..” असं पिंग आलं. शेवटी न राहवून तिने “हाय..” म्हणत रिप्लाय दिला.

लगेच त्याने एकामागोमाग एक पाच सहा मेसेज केले पण तिच्या पाणावलेल्या डोळ्यांनी ते अंधूक दिसत असतानाच तिने ती चॅट विंडो बंद करून मोठा श्वास घेतला, जणू वर्षभर त्याच्या विरहात मनी दाटलेल्या भावना आज नकळत अश्रू रुपात ओघळायला लागल्या होत्या.
अश्रूंना आवरत ती वाशरूम मध्ये निघून गेली, चेहर्‍यावर पाणी मारून जरा फ्रेश होऊन आली आणि कामाला लागली पण त्याचा विचार नको म्हंटलं तरी डोक्यातून जात नव्हता. का आला असेल हा परत माझ्या आयुष्यात ? का प्रयत्न करतोय आता बोलायचा…काही बोलायचं बाकी आहे का खरंच आता? नाही त्याला जाब विचारावा लागेल नाही तर मला इथे कामात कधी लक्षच लागणार नाही…
तिने चिडून त्याला पिंग केले , “मला तुला भेटायचंय… कॅन्टीन मध्ये येशील?”

त्याचा लगेच रिप्लाय आला, “हो नक्की.. साडेतीन ला भेटुया..?”

“ओके..” तिने रिप्लाय दिला.

साडेतीन वाजता समिधा कॅन्टीन मध्ये गेली तर अनिकेत तिची वाट बघत बसलेला होता. ती त्याच्या समोरच्या खुर्चीवर जाऊन बसली आणि म्हणाली, “वेळेआधीच आलास..”

“नाही तसं काही नाही.. आत्ताच आलोय मी…कशी आहेस समिधा..”

“हा प्रश्न विचारून नक्की काय जाणून घ्यायचं आहे तुला…”

“असो.. कॉफी घेणार..?” – अनिकेत

समिधाने यावर काहीही उत्तर दिले नाही. तिचा नाराज सूर, उदास चेहरा बघून अनिकेत उठून गेला आणि दोन कप कॉफी घेऊन आला.

“थ्यॅंक्स…मला जरा बोलायचं आहे तुझ्याशी..”

“समू..मला पण खूप काही बोलायचं आहे गं…एकदा संधी निघून गेली आणि सगळं विस्कटलं…नको असताना..”

“समू..? समिधा नाव आहे माझं..समू फक्त एकच व्यक्ती म्हणायचा, ज्याचं माझ्यावर खूप प्रेम होतं आणि माझंही त्याच्यावर.. बाकी कुणी समू म्हंटलेलं नाही आवडत मला.. ”

“तो मीच होतो ना गं…तुझा अन्नू….
समू…. सॉरी… ‌‌समिधा, मी खूप मिस केलं गं तुला‌.. असं नको होतं व्हायला…तू आयुष्यातून निघून गेलीस आणि सगळं विस्कटलं.‌.कामात लक्ष लागत नव्हतं, वारंवार चुका होत गेल्या.. माझी जी एक इमेज तयार झाली होती ना कंपनीत, ती लगेच धुळीला मिळाली माझ्या सततच्या चुकांमुळे..तीन महिने नुसताच ताणतणाव..शेवटी नोकरी गेली…
खरं सांगायचं तर आपल्या डिव्होर्स नंतर अगदी शून्य झालेलं माझं आयुष्य..
माझी अवस्था बघून आई बाबा सतत काळजीत होते..खरं तर ह्या सगळ्याला मीच जबाबदार होतो ना गं.. माझ्याच चुकांची शिक्षा मी भोगली‌…
मला तू परत हवी होतीस.. खूप शोधायचा प्रयत्न केला.. तू जुनी कंपनी सोडून गेलीस इतकंच कळालं… हातात नोकरी नव्हती.. आयुष्यात तू नव्हतीस..एक क्षण असं वाटलं संपवून टाकावं सगळं एका क्षणात पण कसंबसं स्वतः ला सावरून तुझा शोध घेतला..तू इथे नोकरी करतेस कळालं त्यानंतर या कंपनीत नोकरी मिळावी यासाठी खूप प्रयत्न केले..खरं तर तुझ्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी…”

समिधाच्या डोळ्यातून अश्रु टपकत होते. इकडे तिकडे बघत तिने डोळे पुसले आणि म्हणाली, “माझा डाऊट खरा निघाला तर..मला वाटलेच होते तू माझा पाठलाग करत आलास इथे‌‌..मला त्रास द्यायला…तुला काय पोरखेळ वाटतो काय रे सगळा… कोर्टाने संधी दिली होती ना.. तेव्हा तुला मी नको होते…तेव्हा का नाही माघार घेतलीस डिव्होर्स घेण्यापासून… आणि तुला काय वाटते,त्रास फक्त तुला झाला..मलाही मन आहे…त्रास मी सुद्धा सहन केलाच ना.. चूक
माझीही होतीच.. चिडचिड व्हायची मला खूप, सगळं आयुष्य अचानक बदललं होतं लग्नानंतर…नव्हती मला कधी सवय ऍडजस्ट करायची पण तू समजून घेत प्रेमाने डोक्यावरुन हात फिरवला असतास ना तर जुळवून घेत गेले असते मी वेळेनुसार..सवय झाली असती मला सगळ्या गोष्टींची पण लग्नानंतर तू माझा अन्नू राहीला नव्हतास..तू नवरा झाला होतास माझा..मी ही चुकले, मलाही मान्य आहे पण आपलं ठरलं होतं ना, एकमेकांच्या चुका सुधारत समजून घेत आयुष्यभर साथ द्यायचं.. त्या फक्त लग्नाआधी घेतलेल्या आणाभाका म्हणाव्या का?”

“समू, आय नो..पण तेव्हा नाही कळालं गं..जेव्हा चुक उमगली तेव्हा खूप उशीर झाला होता…मला कळायला हवं होतं तुझं मन त्या क्षणी…तू माझ्यासाठी सगळं सोडून आलेली पण नवीन परिस्थितीत जुळवून घेताना मी तुझी साथ द्यायला हवी होती.. सॉरी समू..खरंच चुकलो गं मी… तुझ्यावर आजही तितकंच प्रेम आहे समू माझं…प्लीज मला एक संधी दे..मला माफ कर.. आपण सगळं नीट करूया… प्लीज माझ्या आयुष्यात परत ये..मी नाही जगू शकत गं तुझ्याशिवाय.. आणि हे फक्त म्हणत नाहीये मी, अनुभवलं आहे मी…प्लीज समू…कमी बॅक..”

“अनिकेत सगळं इतकं सोपं नाहीये…मी यातून कशी बाहेर पडले माझं मलाच माहीत… कित्येक रात्री रडत रडत जागले मी तुझ्या आठवणीत… झोपेच्या गोळ्या खाव्या लागल्या मला.. रात्र रात्र झोप लागत नव्हती…कामात लक्ष लागत नव्हतं… वाटायचं, ज्याच्यावर प्रेम केलं तो असा कसा वागू शकतो…माझ्या अल्लड हट्टी स्वभावाची जाणिव असताना लग्न केलंस पण नंतर समजून घेणारा अन्नू कुठेतरी हरवला होता…माझी अवस्था बघून आई सतत लक्ष ठेवून असायची.. तिच्या हातांनी झोपेची गोळी द्यायची, नजरेसमोर घे म्हणायची..तिला वाटायचं मी जीवाचं काही बरं वाईट करून घेईन..त्यातही नातलग दुसऱ्या लग्नाचा प्रस्ताव घेऊन यायचे… खूप चिड यायची मला..आता कुठे जरा सगळ्यातून बाहेर पडले आणि तू परत समोर आलास..
माझं ना आता डोकं सुन्न झालंय…का आलास रे परत…” समिधा दोन्ही हात चेहर्‍यावर ठेवत म्हणाली.

“समू..मला तू परत हवी आहेस…आपण एक नवी सुरुवात करू…नाही दुखावणार गं मी परत कधी तुला.. मनात खोलवर जखम झाली आहे जी कायम मला लक्षात राहणार..अगदी शेवटच्या क्षणापर्यंत…प्लीज समू…एक संधी दे मला..”

“अनिकेत काय म्हणतील सगळे…संसार काही भातुकलीचा खेळ नहीं ना…हवं तेव्हा मांडला.. हवं तेव्हा मोडला…”

“समू, किती मॅच्युअर झालीस गं‌…किती विचार करते आहेस सगळ्यांचा..पण आता यापुढे कोण काय म्हणते आहे हे माझ्यासाठी महत्वाचं नाही समू.. माझ्यासाठी तू महत्वाची आहेस..माझी समू हवी आहे मला…आपल्या परत एकत्र येण्याने आई बाबांना आनंदच होईल असे..मला खात्री आहे तुझ्या घरी सुद्धा काही हरकत नसेल…मी माफी मागतो त्यांची..हात पसरतो हवं तर पण मला तू हवी आहेस समू..आय लव्ह यू समू…आय मिस्ड यू सो मच..”

“अन्नू तू वेडा झाला आहेस…”

“तुझ्याशिवाय खरंच वेड लागलं मला..प्लीज समू, ये ना परत… नेहमीसाठी… जन्मोजन्मी साठी… प्लीज..एक संधी दे, पहिली आणि शेवटची…”

समिधा ने भरल्या डोळ्यांनी अनिकेतच्या हातावर हात ठेवला आणि वर्षभर मनात दाटलेल्या भावना अलगद ओठांवर आणत म्हणाली, “आय मिस्ड यू टू अन्नू…प्लीज परत नको असा सोडून जाऊस मला अर्ध्या वाटेवर…”

समिधाच्या होकारार्थी उत्तराने अनिकेतच्या डोळ्यात आनंदाश्रु दाटून आले, तोंडातून शब्द फुटत नव्हता. त्याने तिचा हात हातात घेत तिच्या पाणावलेल्या डोळ्यांत बघत मानेनेच उत्तर दिले.

दोघांच्याही अश्रूंचा बांध फुटला…आता कुणी काहीही म्हणो पण एकमेकांशिवाय आयुष्य शून्य आहे तेव्हा परत एक नवी सुरुवात नक्कीच करायला हवी हा विचार करत अनिकेत आणि समिधा परत एकत्र आले.

दोघांनाही आयुष्यात मोठी ठेच लागलेली पण स्वतः च्या चुकांची जाणीव सुद्धा झाली. दोघांच्या संसाराला, नव्या नात्याला आता खर्‍या अर्थाने सुरुवात झाली.

समाप्त!!!

कथा काल्पनिक असून वास्तविक आयुष्याशी संबंधित आढळल्यास केवळ योगायोग समजावा.

© अश्विनी कपाळे गोळे

भुताटकी इमारत ( भयकथा)

मदन नोकरीच्या शोधात पुण्यात आलेला. सुरवातीला एक खोली मित्रांसोबत शेअर करून काटकसरीने वर्ष काढलं. आता मात्र चांगली नोकरी मिळाली आणि आई बाबांना आता पुण्यातच घेऊन यायचं असं त्याचं ठरलं. आई बाबा इकडे येणार म्हंटल्यावर अर्थातच घराची शोधाशोध सुरू झाली. जिथून ऑफिस फार लांब पडणार नाही अशा एरिया मध्ये घर बघावं असा विचार करून त्याने घर शोधायला सुरुवात केली. सुट्टीच्या दिवशी आता बजेटमध्ये बसेल असा घर/ फ्लॅट शोधण्यासाठी तो सगळीकडे फिरत होता.

अशातच एक दिवस त्याच्या नजरेत पडली एक सोसायटी. मुख्य रस्त्याच्या बाजुला असलेली ही सोसायटी बाहेरून अगदी राजवाड्यासारखे आर्किटेक्चर असलेली, साधारण तीन चार वर्षांपूर्वीच तयार झालेली असावी असा अंदाज बिल्डिंग बघताच येत होता. मदन चे लक्ष या सोसायटीकडे गेले आणि तो आपली टू व्हीलर रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूला पार्क करून रस्ता ओलांडून सोसायटी गेटच्या दिशेने चौकशी करायला जाऊ लागला. बिल्डिंगच्या आजुबाजूला बरीच हिरवीगार झाडे होती, आवारात पालापाचोळा पडलेला, दुरून एखाद्या राजवाड्याप्रमाणे भासणारी ही सोसायटी मदनला जवळून बघताच जरा भयाण वाटली. गेटच्या आत चिटपाखरूही दिसत नव्हते पण गेटवर खुर्ची टाकून एक पन्नाशीच्या वयातील सिक्युरिटी गार्ड हातात काठी घेऊन बसलेले. मदन त्यांच्या दिशेने आला आणि म्हणाला,
“नमस्कार, या सोसायटीमध्ये एखादा फ्लॅट आहे का भाड्याने मिळेल असा..?”

सिक्युरिटी गार्ड हसून उत्तरला, “भाड्याने फ्लॅट..या सोसायटीमध्ये.. नाही रे बाबा…इथे कुणीच राहत नाही.. अख्खी सोसायटी रिकामी आहे.. फ्लॅट तर आहेत पण राहण्याची हिंमत कुणातही नाही इथे…”

गार्डच्या बोलण्याने मदन जरा गोंधळला आणि म्हणाला, “म्हणजे..मला काही कळालं नाही..इतकी सुंदर सोसायटी, तीही अगदी मोक्याच्या ठिकाणी आणि पूर्ण रिकामी.. म्हणजे काही प्रोब्लेम आहे का?”

गार्ड आजुबाजूला नजर फिरवत म्हणाला, “हो..इथे भूत आहे भूत..दिवसा तरी मी असतो पण रात्री तर चिटपाखरूही फिरकत नाही इकडे.. ”

मदन त्यावर हसला आणि म्हणाला, “भूत…..काही तरीच काय हो..भूत वगैरे काही नसतं बघा..उगाच मनात येईल ते सांगू नका..सरळ सांगा ना फ्लॅट उपलब्ध नाही म्हणून..”

गार्ड त्यावर म्हणाला, “हे बघ पोरा..मला काही हौस नाही उगाच काहीतरी सांगण्याची..तुझा विश्वास नसेल तर नको ठेवू पण जे काही मी सांगतोय ना ते खरं आहे..तुला कुणी तरी दिसतंय का इथं बघ ना जरा.. खूप मोठी स्टोरी आहे या सोसायटीची…”

मदनला अजूनही गार्ड च्या बोलण्यावर विश्वास बसत नव्हता. “बरं..भूत आहे तर मग तुम्ही कसे काय इथे? सोसायटी तर रिकामी आहे ना मग तुमची उगाच ड्युटी का इथे..”

गार्ड – “बंद सोसायटी बघून चोरट्यांनी, सट्टा जुगार वाल्यांनी भरदिवसा इथं अड्डा बनवायला नको म्हणून मी असतो सायंकाळी सहा वाजेपर्यंत..पण त्यानंतर कानाला खडा.. पोटापाण्यासाठी दिवसभर ड्युटीवर यावं लागतं..”

गार्ड चे उत्तर ऐकून मदन परत जायला निघाला. रात्री रूमवर आल्यावर घडलेला सगळा प्रकार त्याने मित्राला हसत हसत सांगितला तर त्यावर मित्र म्हणाला ,”अरे मदन, हसू नकोस..ती सोसायटी खरंच भुताटकी आहे..मी ऐकलंय त्या सोसायटी विषयी बरंच काही पण नक्की काय स्टोरी आहे हे काही माहित नाही..”

मित्राचे बोलणे ऐकून मात्र मदनला हा भूत प्रकार, ही बंद सोसायटी फार इंटरेस्टिंग वाटली. आता या सोसायटीची स्टोरी माहिती करून घ्यायला हवी असा विचार करून उद्या परत त्या गार्ड ला भेटायचं त्याने ठरवलं. रात्रभर सतत ती राजवाड्या प्रमाणे भासणारी बंद सोसायटी त्याच्या नजरेसमोर येत होती, डोक्यात गार्ड चे शब्द , भूत.. अख्खी सोसायटी रिकामी..बंद..हे सगळे विचार काही गोंधळ घालत होते.. मदनने कशीबशी रात्र काढली.

दुसऱ्या दिवशी सकाळीच मदन त्या सोसायटी जवळ गेला. सिक्युरिटी गार्ड गेटच्या आतला परिसर स्वच्छ करत होता. मदन ने बंद गेट जवळून त्यांना हाक मारली, “दादा.. ओळखलं का? मी काल आलेलो बघा..जरा बोलायचं होतं हो..”

गार्ड ने हातातला झाडू बाजूला ठेवला आणि म्हणाला, “अरे आज परत इकडे..तेही सकाळीच..बोल काय म्हणतोस..”

मदन – “काल तुम्ही सांगितलं ना या सोसायटी विषयी..भूत..अख्खी सोसायटी रिकामी.. यामागे काही तरी मोठी स्टोरी आहे म्हणालात..मला ना ते सगळं जाणून घ्यायचंय हो..काल रात्री सतत हाच विचार सुरू होता डोक्यात..प्लीज मला सांगा ना काय स्टोरी आहे या बंद सोसायटीच्या मागे..”

गार्ड – “अरे बाळा, काल तर विश्वास नव्हता तुझा..हसत होतास माझ्या बोलण्यावर..पण मला सांग, कशासाठी जाणून घ्यायचं आहे सगळं..?”

मदन – “दादा, खरं सांगायचं म्हणजे माझा ना भूत वगैरे वर विश्वास नाही हो पण काल ही सोसायटी बघितली..दुरून अगदी राजवाडा वाटणारी ही सुंदर सोसायटी अशी अख्खी रिकामी, बंद कशी काय असू शकते हा विचार माझ्या डोक्यातून काही केल्या जात नाहीये.. मित्रांकडून सुद्धा कळाले की या सोसायटीची मोठी स्टोरी आहे म्हणून.. तेव्हापासून तर अजूनच वेड लागलंय मला..प्लीज सांगा ना..”

गार्ड – “बरं बरं सांगतो सगळं पण मी जे सांगतोय ते कुणाला सांगू नकोस.. माझ्याही पोटापाण्याचा प्रश्न आहे.. बिल्डर मलाच रस्त्यावर आणेल जर त्यांना कळालं की मी कुण्या परक्या व्यक्तीला सोसायटी विषयी सांगितलं तर माझी नोकरी जाईल..”

मदन – “नाही सांगत मी कुणाला पण मला प्लीज सांगा आता तुम्ही सगळं..”

गार्ड गेटमधून बाहेर आला आणि मदनची अस्वस्थता बघून म्हणाला, “फार हट्टी आहेस रे पोरा.. थांब बाजुच्या टपरीवरून दोन चहा आणतो..बस इथे.. बसून बोलूया..”

गेटजवळ असलेल्या झाडाभोवतीच्या ओट्यावर मदन बसला. गार्ड लगेच चहाचे दोन कप हातात घेऊन येत आला आणि मदनला एक कप देत सोसायटीची स्टोरी सांगू लागला,

“तर गोष्ट अशी आहे की, दोन‌ वर्षांपूर्वी ही राजवाड्यासारखी सोसायटी उभी झाली.. बांधकाम सुरू होते तेव्हापासून मी इथे सिक्युरिटी गार्ड म्हणून कामाला आहे. कधी दिवसा तर कधी रात्री माझी इथे ड्युटी. इमारत तयार झाली तसेच मोठ्या आनंदाने अनेक कुटुंबे इथे राहायला आले. बर्‍याच जणांनी धुमधडाक्यात वास्तुशांती वगैरे केली. सगळे आपापलं नवं घर सजविण्यात गुंतलेले. कुणी उत्साहाने फर्निचर बनवून घेतले तर कुणी लाखोंचे इंटेरियर करवून घेतले. अशातच काही महिने निघून गेले.
एका रात्री माझी नाईट ड्युटी होती. पावसाळ्याचे दिवस होते, आकाशात विजा चमकत होत्या, विजांचा गडगडाट त्या रात्रीच्या शांततेचा भंग करत होता.  अचानक लाइट गेली, सोसायटी मधील काही इमरजन्सी लाइट सोडले तर सगळीकडे किर्र अंधार. घड्याळात पाहिलं तर रात्रीचे साडेबारा वाजत आलेले. मी छत्री हातात घेतली आणि सोसायटीच्या आवारात पहारा देण्यासाठी राऊंड वर निघणार तोच एक किंचाळी कानावर पडली सोबतच धपकन काही तरी पडल्याचा आवाज सुद्धा आला.  पावसाळी रात्रीच्या त्या भयाण वातावरणात अशी अचानक किंचाळी ऐकून मी सुद्धा घाबरलो पण देवाचा धावा करत धपाधप पावले टाकत नेमकं काय झालंय याचा अंदाज घ्यायला बिल्डिंग भोवती जायला लागलो. मागच्या बाजूला जाऊन बघतो तर काय, कुणीतरी रक्ताच्या थारोळ्यात निपचित पडलेला.. भळाभळा रक्त वाहत होते, उघडे डोळे स्थीर नजर ठेवून एकटक कुठेतरी बघत होते. एकंदरीत चित्र बघून मला पार घाम फुटला, भितीने हातपाय थरथरत होते. धावतच गेटवर आलो आणि सोसायटीच्या सेक्रेटरी ला इंटरकॉम वरून फोन लावला. पुढच्या काही मिनीटात त्यांच्यासह सोसायटी मधले बरेच जण खाली आले.
एम्बुलन्स ला बोलावले गेले पण ती व्यक्ती कधीच हे जग सोडून गेलेली.

ती मृत व्यक्ती म्हणजेच नवव्या मजल्यावर राहणारा सुधीर. सुधीर इथे एकटाच राहायचा. अतिशय उत्साही व्यक्तीमत्व असलेला हा तरुण दररोज न चुकता सकाळी सहा वाजता खाली दिसायचा. कधी मॉर्निंग वॉक करायला तर कधी व्यायाम व्हावा म्हणून सायकल चालवायचा. नंतर जिम मध्ये बराच वेळ व्यायाम वगैरे करून मग घरी परत जायचा. त्याची माझी दररोज सकाळी न चुकता गाठ पडायची आणि गुड मॉर्निंग म्हंटल्याशिवाय, कसे आहात वगैरे विचारपूस केल्याशिवाय तो दिसल्यावर कधीही न बोलता जायचा नाही. दररोज डोळ्यांसमोर बघितलेला हा माझ्या मुला समान सुधीर नवव्या मजल्यावरून रात्री उशिरा असा अचानक खाली कसा काय पडला याचं कोडं अजूनही सुटलेलं नाही. कुणी म्हणे त्याने आत्महत्या केली तर कुणी म्हणे अपघात झाला, पाय घसरून वगैरे तोल गेला असावा. नंतर तर कळालं की हा घातपात होता. त्याचा आणि बिल्डरचा बराच मोठा वाद होता, केस का काय सुरू होती कोर्टात. त्या वैमनस्यातून घातपात घडवून आणला अशीही चर्चा झाली पण नक्की काही पुरावा मिळाला नाही बघ.

तो शरीराने तर गेला पण त्याचा आत्मा इथेच भटकत असतो. त्याच्या अशा अपघाती मृत्यूनंतर सोसायटीत भितीचे वातावरण निर्माण झाले. रात्री उशिरा खाली यायला जायला सगळे घाबरू लागले. इतकंच काय तर बर्‍याच जणांना तो मृत्यूनंतर सुद्धा दिसायचा. नववा मजला तर आठवडाभरात रिकामा झाला. भितीपोटी त्याच्या आजूबाजूचे लोक घर सोडून दुसरीकडे राहायला गेले. त्यानंतर बर्‍याच जणांना तो दिसला. एकदा पहाटे दुसऱ्या मजल्यावरील नेने काकांना तो सोसायटीच्या आवारात सायकल फिरवत असलेला दिसला. काकांना भितीमुळे इतका मोठा धक्का बसला की ते दुसऱ्या मुलाकडे राहायला गेले. सुरवातीला काकांवर कुणी विश्वास ठेवला नाही पण हळूहळू बर्‍याच जणांनी त्याला बघितलं. कधी तो जॉगिंग करताना दिसायचा तर कधी गाडीवरून येताना, कधी सायकलवर तर जिम मध्ये. महिन्या दोन महिन्यात अख्खी सोसायटी रिकामी झाली. सगळे आपलं घर सोडून दुसरीकडे राहायला निघून गेले. घराचे लोन, हफ्ते सगळं सुरू.. आवडीने उत्साहाने सजवलेले हक्काचे घर सोडून लोकं दुसरीकडे भाड्याने राहायला गेले. त्यानंतर कुणी इथे कमी किंमतीत सुद्धा घर विकत घेतले नाही ना भाड्याने घर घेतले. वर्ष होऊन गेलं पण ही सोसायटी बंद पडून आहे. मी सुरवातीला रात्री सुद्धा असायचो पण मलाही तो दिसला. पूर्वी कितीही चांगला माणूस असला तरी मृत्यूनंतर तो दिसल्यावर भिती वाटणारच ना..तसा मी सुध्दा घाबरलो.. त्याने मृत्यूनंतर कुणाला त्रास दिला नाही पण त्याच्या अशा दिसण्याने लोकं जाम घाबरून गेली. अख्खी सोसायटी रिकामी झाली.
म्हणून आता फक्त सकाळी नऊ ते सायंकाळी सहा वाजेपर्यंत असतो मी इथे. ”

मदन सगळं ऐकूनच जाम घाबरला. दबक्या आवाजात त्याने विचारले, ” घातपात घडवून आणला म्हणजे नक्की काय झालेले..बिल्डर सोबत कशावरून वाद होता सुधीर चा? मग त्याचा घातपात असेल तर काहीच पुरावा नाही मिळाला?”

गार्ड म्हणाला, “खरं तर ही सोसायटी ज्या जागेवर उभी आहे ना, ती जागा सुधीरच्या वडिलांची‌. पूर्वी त्यांचे लहानसे घर होते इथे आणि आजुबाजूला शेती. मोक्याची जागा म्हणून बिल्डरने त्यांच्या मागे लागून ही जागा मिळविण्यासाठी बराच प्रयत्न केला पण सुधीरचे बाबा काही जागा द्यायला तयार नव्हते. काही दिवसांनी सुधीरच्या आईला कॅन्सर झाल्याचे कळाले, मग उपचारासाठी पैसा हवा होता म्हणून सुधीरच्या बाबांनी फार काही विचार न करता ही जागा बिल्डरला दिली पण त्यांना मात्र बिल्डरने फसवले. जितकी किंमत होती त्याच्या अर्धे सुद्धा पैसे दिले नाही. एक फ्लॅट त्यांना राहायला दिला नवव्या मजल्यावर, जिथे सुधीर राहायचा तोच फ्लॅट. या दरम्यान सुधीर शिक्षणासाठी बाहेर होता शिवाय आईचे आजारपण, ऑपरेशन त्यामुळे त्याला या व्यवसायातील गोष्टी काही माहीत नव्हत्या. बिल्डरने सुधीरच्या वडीलांच्या सह्या घेऊन कमी किंमतीत ही जागा हडप केल्याची गोष्ट सुधीरला कळाली तेव्हा त्याने कोर्टात केस टाकली. इकडे उपचार करूनहु काही फायदा झाला नाही, काही महिन्यांत त्याच्या आईला स्वर्गवास झाला. बाबांना फसवणूक झाल्याचे कळाले शिवाय आई गेल्याचा धक्का, त्यामुळे त्यांची तब्येत खालावली. तेही वर्षभरात हे जग सोडून गेले. सुधीर त्यांना एकटाच मुलगा होता. आई बाबा गेल्यावर तो खूप खचला पण बिल्डरने केलेल्या फसवणूकीचा बदला घ्यायचा असं त्याचं ठरलेलं होतं. पण अचानक त्याचा संशयास्पद मृत्यू झाला. पण त्याने मृत्यूनंतर बिल्डरचा बदला घेतला बघ.. या सोसायटीतुल करोडो रुपये किंमतीची घरे बंदच आहे. बिल्डरची बदनामी झाली, लोकांनी बिल्डर वर केस करून घराची किंमत परत मागितली. अजूनही तो बिल्डर अनेक केस लढतो आहे कोर्टात. फसवून हडप केलेल्या या जागेवर सोसायटी तर उभी आहे पण इथे राज्य मात्र सुधीर करतो आहे, तेही ह्यात नसताना..ते म्हणतात ना, अतृप्त आत्मा आपली इच्छा पूर्ण करण्यासाठी भटकत असतो तसाच हा प्रकार..”

मदनचे मन सगळं काही ऐकून सुन्न झाले. सुधीरच्या आत्म्याला शांती मिळो असं नकळत तो मनोमन बोलून गेला. गार्ड परत गेट उघडून सोसायटीच्या आत आपल्या ड्युटीवर निघून गेला.

समाप्त!!

 

© अश्विनी कपाळे गोळे

तेरा साथ है तो… ( प्रेमकथा )

अमनचे काम आज जरा लवकर संपले आणि शैलजाला सरप्राइज द्यावे म्हणून नेहमीपेक्षा लवकर घरी आला. दारावरची बेल वाजवली पण आतून काहीच प्रतिसाद मिळाला नाही. शैलजाला फोन लावला तरी‌ काही प्रतिसाद नाही. अमनला जरा काळजी वाटली आणि लक्षात आले की घराची एक चावी आपल्याजवळ आहे. नशिबाने लॅचलॉक केले असेल तर आत जाऊन तरी बघता येईल काय झाले. अमनने चावी लावून दार उघडले, योगायोगाने आतून कडी लावलेली नव्हती. बेडरूममधून शंकर महादेवन यांचे breathless गाणे कानावर पडत होते तेही जरा मोठ्या आवाजात.

” कोई जो मिला तो मुझे ऐसा लगता था जैसे मेरी सारी दुनिया में गीतों की रुत और रंगों की बरखा है खुशबू की आँधी है महकी हुई सी अब सारी फ़ज़ायें हैं बहकी हुई सी अब सारी हवायें हैं खोई हुई सी अब सारी दिशायें हैं बदली हुई सी अब सारी अदायें हैं………”

अमन बेडरूमच्या दिशेने निघाला, हळूवारपणे दार ढकलत आत डोकावून बघतो तर काय शैलजा क्लासिकल नृत्य करण्यात इतकी एकाग्र झालेली होती की बेल वाजलेली, दार उघडलेले काहीच तिला कळाले नाही.

पहिल्यांदाच तिला इतकं अप्रतिम नृत्य करताना बघून अमनला आश्चर्याचा धक्का बसला, तिला डिस्टर्ब न करता तो तिच्या अदा न्याहाळत बसला. गाण्याच्या शेवटी एक गोल गिरकी घेताना शैलजाला अमन‌ दिसताच ती दचकून जवळजवळ किंचाळी दाबत जरा घाबरतच म्हणाली, “अमन‌ तुम्ही कधी आलात..किती घाबरले मी असं अचानक तुम्हाला बघून..आवाज‌ तरी द्यायचा…”

तिच्या चेहऱ्यावरचे गोंधळलेले भाव बघत अमन‌ हसतच म्हणाला , “अगं हो‌ हो..शांत हो..बस जरा..किती दचकलीस…आणि‌ मी बराच वेळ बेल वाजवली पण कदाचित गाण्यामुळे तुला आवाज‌ ऐकू नाही आला.. आणि काय बघतोय मी…किती अप्रतिम नृत्य करत होतीस ‌अगदी तल्लीन होऊन..हि कला तुझ्यात आहे हे कधी सांगितलं नाही तू…”

शैलजा गाणे बंद करीत त्याची नजर चुकवत म्हणाली, “लहानपणापासूनच खूप आवडायचं मला भरतनाट्यम पण…….. आज अचानक सामान आवरताना हे गाणं कानावर पडलं आणि पाय कसे थिरकायला लागले कळालच नाही मला… परत परत तेच गाणं लावून मी थिरकत गेले.. सॉरी मला‌‌ बेल वाजलेली कळालच नाही…”

अमन – “अगं सॉरी काय त्यात… आणि काय म्हणत होतीस लहानपणापासून भरतनाट्यम आवडते पण…..पुढे काही बोलली नाही..पण काय शैलू…”

शैलजा – “काही नाही असंच… बरं मी पाणी घेऊन आलेच…” असं म्हणत ती बेडरूम मधून बाहेर जायला निघाली तसंच अमनने तिचा हात धरला आणि स्वतः कडे तिला खेचत म्हणाला, “पण काय…बोल ना राणी… काही तरी सांगणार होतीस पण बोलली नाही तू…”

शैलजा स्वतःला त्याच्यापासून दूर होत विषय बदलत म्हणाली, “बरं ते जाऊ द्या…आज लवकर आलात तुम्ही.. काही खास…”

अमन‌ तिला चिडवत म्हणाला, “माझ्या खास बायकोसाठी खास वेळ द्यावा म्हंटलं.. म्हणून आलो लवकर.. सरप्राइज द्यायचं म्हणून घाईघाईने आलो पण तुझी नृत्यकला बघून मलाच सरप्राइज मिळाले…”

शैलजा- “बरं तुम्ही फ्रेश होऊन या..मी पाणी चहा आणते..”

शैलजा किचनमध्ये गेली तसाच अमन पटकन फ्रेश होऊन तिच्या मागोमाग हॉलमध्ये आला. दोघांनी एकत्र बसून चहा घेताना अमन म्हणाला, “बरं मला सांग काय सांगणार होतीस तू भरतनाट्यम विषयी..तू सांगेपर्यंत मी विचारणार बरं का…”

शैलजा एक गोड स्माइल देत म्हणाली, “ऐकायचं ना तुम्हाला, ऐका तर मग ? अरे मला खूप आवडायचं भरतनाट्यम …तेच काय कुठलाही नृत्यप्रकार मी पटकन शिकायची, टिव्हीवर बघून अगदी हुबेहूब नृत्य करायची, लहान होते ना तेव्हा त्यामुळे सगळेच भरभरून कौतुक करायचे. शाळेत बरेच बक्षिसे पटकावली नृत्य स्पर्धेत पण जशी वयात आली तसंच घरच्यांनी माझे नृत्य बंद केले, जरी शहरात शिकले तरी आम्ही गावात राहायचो ना..बाबा गावचे प्रतिष्ठित नागरिक, ते म्हणायचे पोरी बाळीला असं नाच गाणं शोभत नाही, गावातील लोकं नावं ठेवतील. त्यांना वाटायचं मुलीला नावं ठेऊन आपला मान कमी नको व्हायला. तरीही छंद म्हणून मी त्यांच्या लपून कॉलेजमध्ये असताना एक नृत्याचा परफॉर्मन्स दिला, सगळ्यांनी खूप वाहवा केली. कुणीतरी ही गोष्ट बाबांच्या कानावर टाकली, ते इतके चिडले, खूप खूप बोलले. मी कुठला गुन्हा केल्यासारखे वाटले तेव्हा मला.. त्यानंतर कधी नृत्य करण्याची हिंमतच झाली नाही माझी पण आज काय झालं कुणास ठाउक..नकळत थिरकली मी कित्येक वर्षांनी.. खूप छान वाटलं असं मनसोक्त नाचताना…एक वेगळाच आनंद मिळाला मला…”

हे सगळं सांगताना शैलजा च्या चेहऱ्यावर एक वेगळाच आत्मविश्वास, तेज सोबतच जरा नाराजी स्पष्ट दिसत होती. तिच्या मनातली सुप्त इच्छा तिने अमनला सांगितल्यावर तिला मनोमन समाधान वाटले.

अमन आणि शैलजाच्या लग्नाला चार महिने झालेले. शैलजा लग्नापूर्वी गावातील शाळेत शिक्षीका होती. दिसायला साधारण, सुडौल बांधा, लांबसडक केसांची वेणी तिला शोभून दिसायची. अमनच्या मामे भावाचे लग्न होते त्यातच ह्या दोघांचे लग्न ठरले. अमन कंपनीत नोकरीला, उंच पुरा, रूबाबदार व्यक्तीमत्व असलेला.

ज्या लग्नात दोघांची भेट झाली ते लग्न म्हणजेच अमनच्या मामे भावाचे आणि शैलजाच्या चुलत बहिणीचे. त्यामुळे करवली म्हणून शैलजा‌ नवरी‌ सोबत होती, तेव्हाच अमनच्या आई बाबांनी तिला अमनसाठी पसंत केले. अमनने पहिल्यांदा लग्नात शैलजाला बघितले त्यावेळी तिने केशरी रंगाची हिरवे काठ असलेली जरी काठी साठी नेसली होती. हलकासा मेकअप, वेणीवर गुंफलेला गजरा, चंद्रकोर टिकली तिच्यावर शोभून दिसत होती.  सगळ्यांच्या नजरा तिच्यावर होत्या. एक गोड हास्य चेहऱ्यावर ठेवून आत्मविश्वासाने ती सगळीकडे वावरत होती. अमनला त्याक्षणीच ती आवडली. अमनच्या घरच्यांनी शैलजा कडे लग्नाची मागणी घातली आणि घरच्यांच्या संमतीने दोघांचे लग्न ठरले. दोघेही आनंदाने नांदत होते. दिवसभर घरी न बसता जवळपासच्या शाळेत नोकरी करावी म्हणून तिचे अर्ज देणे, नोकरी शोधणे सुरू होतेच.

आज अमनला तिच्या छंदा विषयी माहिती झाले, त्याला खूप आनंदही झाला, आपली बायको एक उत्तम नृत्यांगना आहे हे त्याला कळाले शिवाय तिला तिचा छंद जोपासायला जमले नाही याची खंतही वाटली. आता मात्र शैलजा ची इच्छा पूर्ण करण्याचे त्याने मनोमन ठरवले.
अमनचे कुटुंब आधुनिक विचाराचे त्यामुळे त्यांना शैलजा विषयी, तिच्या नृत्याविषयी ऐकून आनंदच होईल याची त्याला खात्री होती. अमनने शैलजा ला डान्स क्लास सुरू करण्याचा प्रस्ताव सांगितला. तिला ती कल्पना आवडली पण परत घरच्यांचे काय , त्यांना हे पटेल का म्हणत तिने प्रश्न केला.
अमन तिला समजावून सांगत म्हणाला, ” आता तू माझी अर्धांगिनी आहेस, तुझ्या प्रत्येक निर्णयात, कुठल्याही परिस्थितीत मी तुझ्या सोबत आहे. डान्स क्लास घेणे शहरात काही वावगे वाटत नाही. तू खूप छान प्रगती करशील त्यात ह्याची मला खात्री आहे…”

अमनचा विश्वास बघता तिने होकार दिला आणि शैलजाच्या डान्स क्लास चे प्लॅनिंग, तयारी दोघांनी सुरू केली. सुरवातीला घरी आणि काही दिवसांनी सोसायटीच्या जवळच एक जागा भाड्याने घेऊन तिथे मस्त डान्स स्टुडिओ तयार केला. ती इतकी अप्रतिम शिकवायची त्यामुळे तिला भराभर चांगला प्रतिसाद मिळाला. अमनने तिला मोठमोठ्या डान्स शो साठी आॅडीशन विषयी सुद्धा सांगितले. एक ग्रुप तयार करून तिने स्वत:च्या ग्रुपचे नाव त्या शो साठी नोंदविले. बाबांचा अजूनही ते पटत नव्हते पण अमन मुळे ते‌ काही बोलत नव्हते.
शैलजाचा ग्रुप त्या शो साठी निवडला गेला, त्या शो चे प्रक्षेपण टिव्हीवर होणार होते. ही बातमी ऐकून शैलजाचा आनंद गगनात मावेनासा झाला, तिचं एक स्वप्न पूर्ण झालं होतं. लहानपणी टिव्हीवर डान्स शो बघताना आपणही कधीतरी अशा शो मधून टिव्हीवर यावं असं तिला खूप वाटायचं, ती सुप्त इच्छा आज‌ अमनमुळे पूर्ण होत होती.

तिने अमनला फोन करून ही गोड बातमी सांगितली. सायंकाळी तो घरी येताच तिने त्याला कचकचून मिठी मारली, तिच्या डोळ्यातले आनंदाश्रु अमनच्या शर्टवर टपकत होते. तिचा आनंद बघून अमनला खूप हायसे वाटले, तो तिची मस्करी करत म्हणाला, “मॅडम, नाही जायचं तर नका जाऊ शो साठी पण रडायचं कशाला..माझे शर्ट भिजवले राव तू…”

ती हसतच जरा बाजुला होत म्हणाली, “आनंदाश्रु आहेत हो ते..आज‌ माझं खूप मोठं स्वप्न पूर्ण झालं..फक्त तुमच्यामुळे….कसे आभार मानू तुमचे…”

अमन जोरात हसत म्हणाला, “आभार… अरे पगली हक है तेरा… कर्तव्य आहे माझं तुझी इच्छा पूर्ण करण्याचे…आभार कसले त्यात…आता मस्त शो साठी तयारीला लाग… आणि हो आज मस्त सेलिब्रेशन करूया…मलाही डान्स शिकव जरा…..”

अमन‌ फ्रेश होऊन आला, शैलजा ने दोघांसाठी मस्त कॉफी बनविली. अमनने बाहेरून जेवण मागवले आणि रोमॅंटिक गाणे लावले. कॉफी घेत एकमेकांच्या डोळ्यांत बघत त्यांनी आनंद व्यक्त केला. अमनने तिचा हात पकडून तिला उभे करत कपल डान्स करायला सुरु केले..गाणेही तसेच सुरू होते…

“अब मुझे रात दिन तुम्हारा ही ख्याल है
क्या कहूँ प्यार में दीवानों जैसा हाल है
दीवानों जैसा हाल है तुम्हारा ही ख्याल है…”

दोघेही एकमेकांच्या डोळ्यांत बघत डान्स करण्यात मग्न होते. मध्येच तिचं लाजणं, गोड स्माइल देणं सुरू होतं. तिची ती अदा बघून अमन तिला अधिकच जवळ खेचत तिची खोडी काढत होता, तशीच ती त्याला दूर लोटत डान्स करीत होती. तितक्यात दारावरची बेल वाजली आणि दोघेही भानावर आले. मागवलेल्या जेवणाची ऑर्डर घेऊन एकजण आलेला. दोघांनी आवडीचा मेनू मस्त एंजॉय केला.

शैलजा शो साठी जोरात तयारीला लागली होती. ग्रुपची चांगली तयारी करून घेतली. लवकरच तो दिवस आला. आज त्यांचा परफॉर्मन्स होता. शैलजा टिव्हीवर येणार म्हणून अख्ख कुटुंब आज उत्साहात. तिच्या ग्रुपचा परफॉर्मन्स अप्रतिम झाला. परिक्षकांनी त्या डान्स ग्रुपचे कौतुक करत शैलजाला स्टेजवर बोलावून प्रतिक्रिया व्यक्त करण्याची संधी दिली.
हातात माईक घेऊन तिच्या आनंदाश्रु ने परत वाट शोधली. भावनांना आवरत ती बोलू लागली, “माझे लहानपणापासूनचे स्वप्न होते एका मोठ्या डान्स शो मध्ये परफॉर्म करण्याचे, आज माझ्या ग्रुप व्दारे मी माझं स्वप्न पूर्ण केलं..हे सगळं शक्य झालं फक्त आणि फक्त माझे पती अमनमुळे आणि माझ्या ग्रुपमधल्या शिष्यांमुळे. अमन आज इथे आले नसले तरी हा शो‌ ते बघत आहेत..मलाच मनापासून म्हणावसं वाटतं थॅंक्यू सो मच अमन… तुम्ही ग्रेट आहात…”
बाबांनी तिचा हा शो बघितला तेव्हा त्यांचे डोळे पाणावले. आपल्यामुळे तिला इच्छा दाबत रहावं लागलं, किती बोललो आपण तिला नृत्य न करण्यासाठी.. याचं त्यांना वाईट वाटलं शिवाय इतक्या मोठया शो मध्ये ती झळकली बघून तिचा खूप अभिमानही वाटला..

अमनच्या आई बाबांनी तिचे खूप कौतुक केले. आमच्या मुलीने (सुनेने )नावं कमावले असं ते अभिमानाने सांगत होते.
शैलजाच्या डान्स क्लास चे लवकरच मोठे नावं झाले. सगळी तिची इच्छा , तिचं स्वप्न अमनने पूर्ण केलं. यामुळेच दोघांचं नातं अजूनच घट्ट झालं, प्रेम वाढतच गेल. ?

खरंच नात्यात एकमेकांना समजून घेणे किती महत्त्वाचे आहे ना.जोडीदारावर विश्वास ठेवत एकमेकांच्या आवडीनिवडी जपून साथ दिली तर नातं दिवसेंदिवस बहरतचं जातं ?

दोघांची ही प्रेमकथा कशी वाटली हे कळवायला विसरू नका ??

कथा शेअर करताना‌ लेखिकेच्या नावासह करायला हरकत नाही?

– अश्विनी कपाळे गोळे

आईची दुहेरी भूमिका…

रघू बांधकामांच्या ठिकाणी मजुरीचे काम करायचा. त्याची पत्नी सविता सुद्धा दुसऱ्यांच्या घरचे धुणीभांडी करून संसाराला आर्थिक हातभार लावायची. सविताचे लग्न खूप कमी वयात झालेले, लग्नाच्या एक वर्षातच त्यांच्या संसारात गोंडस बाळाचे आगमन झाले, त्याचे नाव त्यांनी किशन ठेवले. या दरम्यान सविताचे काम करणे बंद झाले होते. रघूच्या मजुरीत संसार चालवताना पैशाची चणचण भासू लागली. आता किशन ला घरी सोडून कामावर कसं जायचं म्हणून तो एका वर्षाचा झाला तसाच सविता ने रघू जायचा त्या बांधकामांच्या ठिकाणी काही काम मिळते का याची चौकशी केली आणि योगायोगाने तिलाही काम मिळाले. कामाच्या ठिकाणी साडीची झोळी बांधून किशन ला झोपवून ती रघूला कामात मदत करायची. त्याची तहान भूक झोप सांभाळत काम करताना ती दमून जायची. रघूला तिची अवस्था कळायची, तू काम नाही केलं तरी चालेल असं तो म्हणायचा पण तितकाच संसाराला , पोराच्या भविष्याला हातभार म्हणून ती राब राब राबायची. 
जिकडे काम मिळेल तिकडे भटकायचं , बांधकाम संपले की स्थलांतर करत दुसरे काम शोधायचे असा त्यांचा संसार, एका ठिकाणी स्थिर होणे जवळजवळ अशक्यच. अशातच सविता दुसऱ्यांदा गरोदर राहिली, तिच्याकडून कष्टाचे काम अशा परिस्थितीत होत नव्हते. किशन एव्हाना तीन वर्षांचा झाला होता. अशा परिस्थितीत अवघड काम नको म्हणून ती घरीच असायची.
भराभर नऊ महिने निघून गेले आणि सविताला मुलगी झाली. कन्यारत्न घरात आल्याने किशन, रघू सगळेच खूप आनंदात होते. अख्ख्या मजुरांना रघू आणि किशन ने साखर वाटलेली. सविता ची आई मदतीला तिच्या जवळ आलेली होती.
लेक वर्षाची होत नाही तितक्यात त्यांच्या सुखी संसारात संकट उभे राहिले. काम करताना रघू पाय घसरून सातव्या मजल्यावरून खाली पडला आणि क्षणातच सगळं संपलं. तिथलाच एकजण धावत सविताच्या घरी आला आणि रडक्या सुरात म्हणाला, “भाभी, अस्पताल चलो..रघू उपर से गिर गया..उसको अस्पताल लेके गये है..”
ते ऐकताच सविताचा धक्का बसला, रडू आवरत , देवाचा धावा करत काळजाची धडधड वाढत अताना कडेवर मुलगी दुर्गा आणि एका हातात किशनचा हात पकडून ती त्या मजुराच्या मागोमाग दवाखान्यात पोहोचली. तिची नजर सैरावैरा रघूला शोधत होती, कामावरच्या बर्‍याच सहकार्‍यांची गर्दी तिथे झाली होती. इतक्या उंचावरून पडल्याने रघू जागेवरच मृत झाला असं डॉक्टरांनी सांगितल्यावर सविताचा टाहो फुटला. इवली इवली दोन मुलं पदरात टाकून रघू आपल्याला सोडून गेला ही कल्पनाच तिला करवत नव्हती. कुणी म्हणे त्याला उन्हाची चक्कर आली तर कुणी म्हणे तोल गेला. पोलिसांनी तर आत्महत्या असू शकते म्हणत चौकशीही केली पण काही झालं तरी रघू‌ तर परत येणार नव्हता. सविताला ही परिस्थिती सांभाळणे खूप कठीण झाले होते. किशन तिचे डोळे पुसत म्हणाला, “आई, बाबा कुठं गेले..आता परत नाही येणार का..” त्याला कवटाळून ती ढसाढसा रडली पण आता पदर खोचून कामाला सुरुवात केली पाहिजे, या इवल्या जीवांसाठी म्हणत तिने स्वतःला सावरलं. परत काही धुणीभांडी, इतर घरकाम करत संसार चालवायला सुरुवात केली. रघूच्या आठवणीने रोज रडायची पण सकाळी लेकरांचे चेहरे पाहून कामाला लागायची. सासर माहेरचे येत जात असायचे, गावी चल म्हणायचे पण कुणावर भार नको, माझं मी बघते म्हणत ती सगळ्यांना दुरूनच रामराम करायची. किशनला तिने शाळेत घातलं, गरजेनुसार शिकवणी लावून दिली. त्याच्या पाठोपाठ दुर्गा सुद्धा शाळेत जाऊ लागली. सविता शक्य ते काम करून सगळा घरखर्च चालवायची. असेच वर्ष जात होते. आता वयानुसार सविताचे शरीर थकले होते पण मुलं स्वतः च्या पायवर उभे होत पर्यंत कष्ट करणे तिच्या नशिबी आले होते. दुर्गा वयात आली तशीच सविताची धडधड अजून वाढत होती. बाप नसताना‌ आईच्या लाडाने पोरं बिघडली असं कुणी म्हणू नये म्हणून त्यांच्या लहानपणापासूनच ती काळजी घेत होती. काय चूक काय बरोबर ते‌ वेळोवेळी दोन्ही मुलांना समजून सांगत होती. आजुबाजूला राहणारे, उनाडक्या करणार्‍या पोरांच्या नादी आपला किशन लागू नये म्हणून कामात व्यस्त असली तरी वेळेनुसार ती कडक ही व्हायची. दोन्ही मुलांना आई विषयी एक आदरयुक्त भिती होती शिवाय परिस्थितीची जाणीव सुद्धा होती.
दुर्गा आता घरकामात मदत करून अभ्यास सांभाळायची त्यामुळे सविताला जरा मदत व्हायची. किशन सुद्धा बाहेरचे काम, व्यवहार अगदी उत्तम रित्या सांभाळायचा. आपली मुलं वाईट वळणाला न लागता सगळ्या व्यवहारात तरबेज असावे‌ , स्वतः च्या पायावर उभे असावे असं सविताचं स्वप्न होतं आणि प्रयत्नही. किशन फर्स्ट क्लास मध्ये दहावी उत्तीर्ण झाला, सविताला त्या दिवशी रघूची खूप आठवण झाली. आता तंत्रनिकेतन महाविद्यालयात दहावीनंतर प्रवेश घेऊन त्याने इलेक्ट्रिकल अभ्यासक्रम पूर्ण केला. पुढे त्या बळावर त्याला बरेच कामे मिळायला सुरुवात झाली. आई आता तू काम सोडून दे, आराम कर असं म्हणत किशनने त्याची पहिली कमाई आईजवळ दिली, त्या क्षणी तिच्या डोळ्यांचे पारणे फिटले. दुर्गा सुद्धा कॉम्प्युटर क्षेत्रात पदवी अभ्यासक्रमाला होती सोबतच सरकारी नोकरीसाठी परिक्षा देत त्याचीही तयारी ती करीत होती.
हलाखीच्या परिस्थितीत एकटीने दुहेरी भूमिका सांभाळत मुलांना चांगले वळण लावताना तिला पदोपदी रघूची आठवण यायची. कधी अगदीच मृदू तर कधी अगदीच कठोर मन करून कडक राहून संगोपन करताना तिची फार तारांबळ उडायची. आजुबाजूच्या लोकांचे टोमणे, वाईट नजरा यावर मात करीत पाण्यापावसात कष्टाचे काम करून तिने मुलांना‌ घडवलं होतं. सोबतच मुलीच्या लग्नाची , भविष्याची तरतूद म्हणून जरा बचतही केली होती. या सगळ्यातून जाणे खरंच किती अवघड आहे हे तिलाच माहीत होते.
दररोज रघूचा फोटो बघून ती अश्रू गाळायची, अजूनही त्याच्या आठवणी ताज्या होत्या. कुठलीही चांगली गोष्ट घडली की ती त्याच्या फोटो जवळ जाऊन आनंदाने त्याला सांगायची. आज दोन्ही मुलांची प्रगती बघून ती एकटक रघूच्या फोटोला बघत मनात खुप काही बोलली त्याच्याशी. 

खरंच जेव्हा आईला सविता प्रमाणे दुहेरी भूमिका पार पाडावी लागते तेव्हा तिची अवस्था फक्त तिलाच कळत असते. लोकांचे बरे वाईट अनुभव, टोमणे सांभाळत मुलांना घडवणे सोपे नाही. त्यात आजूबाजूला सुशिक्षित वातावरण नसताना मुलगा वाईट वळणावर जाऊ नये शिवाय वयात आलेल्या मुलीला योग्य मार्गदर्शन करुन घडवणे, स्वबळावर लढण्यासाठी सज्ज करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे सगळं करताना कधी आई तर कधी बाबा बनून राहणे गरजेचे आहे. वास्तविक आयुष्यात अशी परिस्थिती बर्‍याच ठिकाणी दिसते, अशा परिस्थितीत एकटीने मुलांना घडवणे खरंच खूप कौतुकास्पद आहे.

याविषयी तुमचं मत नक्की कळवा ?

© अश्विनी कपाळे गोळे

रखमाचा लढा, आर्थिक स्वावलंबनाचा धडा..

रखमा उंच बांध्याची, सावळी पण नाकी डोळी तरतरीत. जशीच वयात यायला लागली, तसंच नकळत्या वयात घरच्यांनी तिचं लग्न लावून दिलं. कसं बसं आठवीपर्यंत शिकली होती ती, पुढे शिकायचं म्हणाली पण ऐकतयं कोणं. मागासलेला समाज, ग्रामीण वातावरण, मुलगी शिकली की हाताबाहेर जाते तेव्हा लवकर लग्न लावून दिलं की जबाबदारी संपली अशा विचारांचे सगळे.
कोवळ्या वयात तिच्यावर संसाराचा भार टाकला गेला.
शरद म्हणजेच रखमाचा नवरा, एका कारखान्यात कामाला. कामानिमित्त जिल्ह्याच्या ठिकाणी दोघं नवरा बायको राहायचे. रखमा जेमतेम पंधरा वर्षांची, कसं बसं घर सांभाळायची, नवर्‍याचं मन राखायची.
पुढे शिकण्याची इच्छा शरदला तिने बोलून दाखवली पण त्याला काही ते पटलं नाही. मग काय रखमाच्या पदरी आलं “रांधा वाढा उष्टी काढा..”
वयाच्या विसाव्या वर्षी दोन लेकरांची आई झाली ती. दिवसभर घरात काम, लेकरांचा सांभाळ यातच ती गुंतली.
अचानक काही कारणाने कारखाना बंद पडला आणि शरदची नोकरी गेली. दुसरीकडे काही काम मिळते का याचा शोध शरद घेत होताच पण अशातच त्याला दारूचे व्यसन लागले. हातात होतं नव्हतं सगळं त्याने दारूच्या नशेत गमावलं. घरातलं वातावरण बदललं, रोज शरदचे दारू पिऊन येणे, रखमावर सगळा राग काढत अंगावर धाऊन जाणे असले प्रकार सुरू झाले. घरात दोन वेळा जेवणाचेही वांदे होऊ लागले. शरदचे दारू पिणे दिवसेंदिवस वाढतच होते, त्यात रखमाने कामावर गेलेले ही त्याला पटत नव्हते.
रखमा शरदला समजावण्याचा खूप प्रयत्न करीत होती , मी काही तरी काम शोधते आपण दोघे मिळून यातून मार्ग काढू असंही ती अनेकदा म्हणायची पण शरदला तो अपमान वाटायचा. माणसासारखा माणूस घरात असताना बाईच्या जातीने कामाला जाऊ नये अशा कुत्सित विचारांचा शरद होता. घरात होतं नव्हतं सगळं शरद दारू पायी घालवून बसला होता, आता तर याच्या त्याच्या कडून उसने पैसे घेऊन तो घरखर्च करत होता पण पैसा नसला‌ तरी दारू मात्र पाहिजेच होती. सट्टा लावण्याचा नवा नाद त्याला लागला, काम शोधायचं सोडून तो अशा व्यसनांच्या आहारी गेला.
उसने घेतले पैसे मागायला आता लोकं घरापर्यंत येऊ लागली.
अशा वातावरणात मुलांवर काय संस्कार होतील, कसं लहानाचं मोठं करणार मी मुलांना ही काळजी तिला लागली होती.
सतत अपमान, घरात खाण्यापिण्याचे हाल, मारपीट पदरात लहान मुलं हेच सगळं रखमाच्या नशीबी आलं होतं. घरी सांगून घरच्यांची मदत तरी किती दिवस घेणार म्हणून ती घरीही कुणाला काही सांगत नव्हती. आता मात्र तिची सहनशक्ती संपली होती, मुलांच्या निरागस चेहऱ्याकडे पाहून त्यांच्या भविष्यासाठी आपणच धडपड करायला‌ पाहिजे हे तिने ओळखलं, आता शरद वर अवलंबून न राहता आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होणं गरजेचं आहे हे तिला कळून चुकलं.
दोन्ही मुलं पाच वर्षांच्या आतले तेव्हा त्यांना सोडून कामावर तरी कसं जावं, दुसर्‍यांच्या घरी काम केले तर मुलांकडे लक्ष कोण देईल अशे अनेक प्रश्न तिच्यासमोर उभे होते. रात्रभर विचार करून सकाळी मुलांना घेऊन ती घराबाहेर पडली. कामाच्या शोधात इकडे तिकडे भटकली‌, परत‌ येताना‌ तिला एक पोळी भाजी केंद्र दिसले. कामाची चौकशी केल्यावर त्यांच्याकडे स्वयंपाकघरात कामाला एका व्यक्तीची गरज आहे हे कळाले. रखमाला ते काम मिळाले, सुरवातीला खूप काही पगार देणार नव्हतेच ते पण दोन वेळ मुलांच्या पोटात अन्न जाईल इतके तर नक्कीच मिळणार होते. शिवाय तिथे काम करून मुलांकडे ही लक्ष देता येणार होते. दुसऱ्या दिवशी पासूनच तिला कामावर जावे लागणार होते. रखमा काम मिळाल्याच्या समाधानाने घरी आली, शरद आधीच घरी येऊन बराच वेळ तिची वाट पाहत होता, कुठे भटकायला‌ गेली होतीस म्हणत त्याने जसा हात उचलला तसाच रखमाने त्याचा हात आज पहिल्यांदा अडवला. आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होण्याचं पहिलं पाऊल तिने आज टाकलं होतं आणि त्यामुळेच अन्यायाविरुद्ध लढण्याची एक ताकदही तिला मिळाली होती.
मुलांच्या भविष्यासाठी मी काम करणार, माझ्या मुलांना खूप शिकविणार, स्वतःच्या पायावर उभं करणारं असं आज ती आत्मविश्वासाने शरदला सांगत होती.

अशा अनेक रखमा आपल्याला आजुबाजूला बघायला मिळतील. कुणी धुणे भांडी करून, कुणी स्वयंपाकाची कामं करून तर कुणी इतर काही काम शोधून अशा खडतर परिस्थितीत आर्थिक स्वावलंबनाची गरज ओळखून मुलांसाठी, संसारासाठी धडपड करतात.

हे झालं अशिक्षितता, गरिबी आणि हतबल परिस्थिती मुळे पण सुशिक्षित असून‌ श्रीमंतीत नांदत असतानाही प्रत्येकाला आर्थिक स्वावलंबन गरजेचे असतेच.
आई वडिलांची वडिलोपार्जित संपत्ती कितीही असो स्व कमाईचा आनंद हा वेगळाच असतो. नवर्‍याची कमाई करोडोंची असेल पण स्वतःच्या कष्टाच्या कमाईचे हजार रुपये सुद्धा करोडो रुपयांपेक्षा मौल्यवान वाटतात कारण त्या हजार रूपया सोबत एक समाधान, आत्मविश्वास आपण कमावला‌ असतो.
कष्टाचे फळ कधीही गोड असते, जगण्याची एक नवी उमेद, ताकदही त्याच्यासोबत आपल्याला मिळाली असते.
कुणावर कशी परिस्थिती कधी येईल हे कुणीच सांगू शकत नाही तेव्हा आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी असणं कधीही महत्वाचं ?

याविषयी तुमचं मत नक्की कळवा ?

© अश्विनी कपाळे गोळे

अनोळखी नातं..

रीयाने आनंदात अमेयला फोन केला आणि तिचं लग्न ठरल्याची बातमी अगदी उत्साहाने सांगितली. जय म्हणजेचं रीयाच्या होणार्‍या नवर्‍याचे अगदी मनापासून वर्णन करताना तिचा आनंद अमेयला तिच्या बोलण्यात जाणवत होता. तिच्या अपेक्षेप्रमाणे जय तिच्यासाठी किती परफेक्ट आहे हे ती उत्साहाने सांगत होती. अमेय शांतपणे सगळं ऐकत होता, काय बोलावे त्याला सुचत नव्हतं, मनापासून तुझं अभिनंदन, तू खूश आहे हे ऐकून छान वाटले एवढंच तो बोलला. रीयाला त्याच्या बोलण्यात आज खूप फरक जाणवला. रीयाने विचारले, ‘”काय झालं अमेय, तू आज इतका शांत कसा , नेहमी तर माझी खिल्ली उडवत असतोस. मी किती अल्लड आहे हे मला पटवून देत असतोस, आज मी इतकी छान बातमी सांगितली पण तू मात्र आनंदी नाही असं वाटत आहे मला. सांग ना काय झाले, तू माझ्यासाठी खूश आहेस ना”.

“रीया अगं मी तुझ्यासाठी खरंच खूप खुश आहे, तुला हवा तसा जोडीदार तुला मिळाला हे ऐकून खरंच छान वाटले मला. तुझं जय बद्दलच वर्णन ऐकून तू आता अल्लड नसून मॅच्युअर झाली आहे हे मला जाणवलं. पण माझी सगळ्यात जवळची मैत्रीण आता माझ्यासोबत जास्त बोलू शकणार नाही, माझे चांगले वाईट अनुभव, माझी प्रेमप्रकरणं आता मी कुणाजवळ सांगणार, छोट्या छोट्या गोष्टींवरून कुणाची खिल्ली उडवणार मी म्हणून जरा उदास झालो एवढंच.” अमेय बोलला.

अमेयचं उत्तर ऐकून रीयाला काय बोलावे कळत नव्हते, काही क्षण शांतता पसरली. एकीकडे आनंद तर एकीकडे मैत्री आता जरा कमी होणार म्हणून उदासीनता अशी दोघांची मनस्थिती झाली.

आपली मैत्री अशीच राहणार असं म्हणत रीयाने शांतता दूर करण्याचा प्रयत्न केला पण त्यावर अमेय तिला समजूत सांगत म्हणाला “रीया अगं तुझ्या आयुष्यात आता एक स्पेशल व्यक्ती आहे तो म्हणजे जय, तुझ्या आयुष्यातील पहिलं प्रेम, पूर्ण आयुष्य तुम्ही एकत्र घालवणार आहे, आपल्या दोघांना माहित आहे की आपण खूप छान मित्र आहोत पण सगळ्यांना अशी मैत्री पटेल असं नाही. मी तुला आता डिस्टर्ब करणार नाही, जय आणि तू हे दिवस खूप एंजॉय करा. आपल्या मैत्रीमुळे त्याला उगाच काही गैरसमज नको. अधूनमधून आपण बोलायला हरकत नाही पण नको तू छान वेळ दे त्याला, समजून घे जय ला आणि हो कधीही माझी आठवण आली, काहीही मदत लागली तर बिंदास सांग मला.” अमेयचं हे बोलणे ऐकून रियाने हो..चालेल.. बाय.. टेक केअर म्हणत फोन ठेवला.

रीया आणि अमेय शाळेपासून चांगले मित्र मैत्रीण. अमेय अतिशय बिंदास मनमोकळ्या स्वभावाचा, बडबडा, नेहमी हसत खेळत, कॉमेडी मूड मध्ये असणारा पण सगळ्यांना मदत करायला तयार. रीया अगदी अल्लड, शांत, साधी भोळी मुलगी. रीयाला मित्र मैत्रीणी मोजकेच होते पण त्यात अमेय तिचा चांगला मित्र होता. त्याची सगळी प्रकरणं, मज्जा मस्ती तो तिला सांगायचा. रीया किती साधी भोळी आहे, तिला कुणी किती सहज फसवू शकतं ही जाणीव तिला करून द्यायचा. अमेयची गर्लफ्रेंड उच्च शिक्षण घेण्यासाठी विदेशी गेलेली त्यामुळे त्यांचं फार काही बोलून होत नसे पण तिची आणि अमेयची लव स्टोरी, त्यांची भांडणं, सरप्राइज अशे चांगले वाईट अनुभव तो रिया जवळ शेअर करायचा. रीया अमेय मुळ माणसं ओळखायला शिकली होती, कुठल्याही परिस्थितीत आनंदी कशे राहायचे हे तिला अमेय मुळे कळाले होते. इतके चांगले मित्र मैत्रीण असून एकमेकांचा आदर त्यांना होता, पवित्र अशी त्यांची मैत्री होती.

फोन ठेवल्यानंतर रीया विचार करू लागली की मुलगा मुलगी ह्यांच्यात मैत्रीचं नातं नसू शकते का. लग्न होणार म्हणून अशी मैत्री अचानक कमी, का तर उगाच नवर्‍याला गैरसमज नको, तिला जरा विचित्र वाटले. आता आधी सारखा वेळ मित्र मैत्रीणी सोबत घालवता येणार नाही हे मान्य कारण आता नवं आयुष्य सुरु होणार, प्रायोरिटी बदलणार पण नविन आयुष्यात अशा मैत्रीमुळे गैरसमज नको हे तिला काही पटत नव्हते. ज्या पवित्र मैत्रीमुळे ती खरं जीवन जगायला शिकली, माणूस ओळखायला शिकली, कुणी आपली सहज फसवणूक करू शकते पण अमेय मुळे असं काही झालं नाही, बर्‍याच नविन गोष्टी अमेय मुळे आपल्याला कळायला लागल्या हे ती कधीच विसरू शकत नव्हती. असं हे नातं अनोळखी का आहे याचे उत्तर मात्र तिला मिळत नव्हते.

तुमच्या मते या अनोळखी नात्याबद्दल तुमचं काय मत आहे हे नक्की कमेंट मध्ये लिहा.

– अश्विनी कपाळे गोळे

संसाराचा गाडा सुरळीत चालवायला दोघांचीही गरज..

नवरा बायको, म्हणतात ना एका संसार रुपी रथाची दोन चाके आहेत. खरंच आहे ते. नविन लग्न झाल्यावरचा तो हवाहवासा वाटणारा एकमेकांचा प्रेमळ सहवास. त्याने केलेलं तिचं कोतुक, मग ते जेवण बनवण्यावरुन असो किंवा तिच्या दिसण्यावरुन. त्यावर तिचं लाजणं. प्रत्येक गोष्टीचा दोघांचा पहिला अनुभव न विसरता येणारा. किती गोड असतात ते दिवस. या नात्यात वेगळाच गोडवा असतो. नविन घरात तोच एक अगदी जवळचा, हक्काचा वाटतो. आयुष्यात त्याच्या असल्यानं किती सुरक्षित वाटत असतं. तिचं सगळं विश्व त्याच्या अवतीभवती असतं. एकमेकांच्या आवडीनिवडी, सवयी समजून घेणं, त्यात साम्य असले तर होणारा तो आनंद. जीवनातील सुंदर अनुभव असतो तो.

तेव्हा सगळं अगदी गोडगोड असतं. सुरुवातीच्या काही वर्षांत सगळं छान छानच असते.

हळूहळू जबाबदारी दिसू लागते. एकमेकांच्या सवयी आवडेलच याची खात्री नसते, मग सुरू होते तू तू मी मी पण तरीही तू आणि मी. एकमेकांकडून नकळत अपेक्षा वाढतात, पूर्ण होत नसेल तर चिडचिड होते. पण प्रेम मात्र कमी होत नसते. दोघांच्या भांडणात, रुसवा फुगवा दूर करण्यात एक मज्जाच असते.

भांडण झाले की समजूत काढायची जबाबदारी त्याचीच असते. हळूहळू मुलांच्या येण्याने एक वेगळाच आनंद, प्रेम दोघांमध्ये असतं. मुलांचे संगोपन करण्यात, घर, नोकरी सांभाळण्यात ती खूप थकून जाते पण तिचे कष्ट बघून त्याने प्रेमाने मिठी मारली की ती सगळं विसरून जाते. आई म्हणून संस्कार, मुलांची देखरेख ती करत असेल तरी त्यांच्या भविष्याची काळजी त्याला असतेच. त्यासाठी कुठे गुंतवणूक करावी, घरखर्च, बायको मुलांची हौसमौज करत तो सगळा गाडा सुरळीत पार पाडण्यासाठी प्रयत्नशील असतो. दोघांनी एकमेकांना ‌समजून घेणं, प्रेम, विश्वास जपणं तितकंच महत्त्वाचं असतं. खुप गोड असं हे दोघांचं नातं असतं. या सगळ्यात दोघांचं नातं घट्ट होत जातं, प्रेम वाढतच असतं. दोघांनीही एकमेकांची खुप सवय झाली असते. दोघांचे एक सुंदर नाते निर्माण झालेले असते.

त्याच्याशिवाय ती आणि तिच्याशिवाय तो अपूर्णच असतात. दोघांनीही समजून घेवुन विश्र्वासानं हे नाजूक जन्मभराचं नातं जपण्याची गरज असते. जसजसे वय वाढत जाते, मुले मोठी होतात तसतशी एकमेकांची जास्त गरज भासू लागते. संसाराचा गाडा सुरळीत चालवायला खरंच दोघांचीही गरज असते.

अश्विनी कपाळे गोळे

सात मुली नंतर आठवा मुलगा झाला…

आजच्या विज्ञान युगात आठ वेळा बाळंतपण, ऐकूनच धक्का बसतो ना…कामवाल्या मावशी अतिशय आनंदाने सांगत होत्या की माझ्या बहिणीला वारीस जन्माला आला, सात मुली नंतर आठवा मुलगा झाला.

ते ऐकून आश्चर्यने त्यांच्या बोलण्यावर काय प्रतिक्रिया द्यावी कळत नव्हते. आजच्या काळात आठ वेळा बाळंतपण. त्या मात्र अतिशय आनंदात होत्या.

जरा वेळ विचारात गुंतून भानावर आले आणि त्यांना म्हणाले “मावशी, अहो मुलगा असो की मुलगी आजकाल इतका भेद नाही राहीला. मुलगा व्हावा म्हणून इतके वेळा बाळंतीण झालेल्या बाईची काय अवस्था झाली असेल शिवाय त्यांच्या हातात नाही ना मुलगाच व्हावा ते.”

त्यावर मावशी म्हणतात ” ताई तुम्ही सुशिक्षित, शहरात राहता म्हणून तुम्हाला तसं वाटतं. गावाकडे असं न्हाय, वारीस नसला‌ की बाईच्या जातीला लय टोमणे मारतात बघा. त्यासाठी बहीणीनं नवस केला, तेव्हा मुलगा झाला. सगळ्यात मोठ्या मुलीचं अनं आईचं बाळंतपण एकाच वेळी पाठोपाठ झालं बघा. लेकीला मुलगा झाल्यावर आईला आठवड्यानंतर मुलगा झाला. भाच्याच्या पायगुणानं मामा जन्माला आला बघा ”

मावशीचे उत्तर ऐकून धक्काच बसला, चक्कर येणेच बाकी राहिले. अजूनही अशे विचार, अशी परिस्थिती आजुबाजुला आहे हा विचार कधी केला नव्हता. त्यात सगळ्यात मोठ्या मुलीचं आणि आईचं बाळंतपण एकाच वेळी हे ऐकून तर आश्चर्याने ताणलेल्या भुवया पूर्वस्थितीत यायला बराच वेळ लागला. मावशी सगळं सहजरीत्या आनंदात सांगून गेल्या. मी मात्र अजूनही आश्चर्याच्या धक्क्यातच होते.

आई होणं हा स्त्रीच्या आयुष्यातील सर्वात आनंददायी अनुभव आहे, मग मुलगा असो वा मुलगी. या सगळ्या नैसर्गिक गोष्टी असताना मुलगाच व्हावा म्हणून बाईच्या जीवाचा, तिच्या वेदनेचा विचार न ‌करता तिला मुलगी झाली म्हणून मानसिक छळ कितपत योग्य आहे. मुलगा नाही म्हणून टोमणे ऐकायचे पण ते खरंच तिच्या हातात आहे का. आठ वेळा बाळंतपण झाल्यावर तिची शारीरिक अवस्था काय झाली असेल. केवळ समाजात टोमणे नको, मुलगा होत नाही म्हणून नवरा सोडून देयील या भितीने हे सगळं सहन करणे हाच यावर उपाय आहे का.

ग्रामिण भागात अजूनही अशे विचार जिवंत आहेत. अजूनही मुलगा होत नाही म्हणून सासरी छळ, नवर्‍याने सोडून दिले असले प्रकार सुरू आहेत. ही परिस्थिती खरंच बदलायला हवी. यासाठी स्त्रीनेच पाऊल उचलायला हवे, खंबीर व्हायला हवे. अशा परिस्थितीतून गेलेल्या आईने मुलीलाही अशाच विचारांचे घडवले, अन्याय सहन करत राहिले तर ही परिस्थिती बदलणे खरंच खूप कठीण आहे.

अश्विनी कपाळे गोळे

निर्णय चुकले की आयुष्य चुकत जाते..

समिधा आणि अजय, कॉलेजमध्ये एकत्र शिकायला होते. समिधा देखणी, अतिशय उत्साही, मेहनती आणि मनमिळावू मुलगी. कुणालाही काही अडचण असो, ती मदतीला तत्पर असायची, त्यामुळे सगळ्यांची लाडकी. अजयला तिचा हाच गुण खूप आवडायचा. अजय म्हणजे शांत, संकोची स्वभावाचा आणि हुशार मुलगा. समिधा त्याला सुरवाती‌ पासूनच खूप आवडायची पण तिला अचानक प्रेमाची कबुली दिली तर ती ते स्विकारेल की नाही या भितीने तो काही बोलला नाही. दोघांची चांगली मैत्री होती पण समिधाच्या मनमिळावू स्वभावामुळे तिचे बरेच मित्र मैत्रिणी होते. अजयला मात्र समिधा जवळची मैत्रीण, बाकी काही मोजकेच मित्र. कॉलेज संपत आले तेव्हा शेवटच्या दिवसात मोठी हिम्मत करून अजयने समिधाला प्रपोज केले, तिने त्यावेळी काहीच उत्तर दिले नाही, अजय जरा नाराज झाला. पण कॉलेज नंतर योगायोगाने नोकरीसाठी दोघेही एकाच शहरात आले, परत त्यांच्या भेटी गाठी सुरू झाल्या. अजय समिधाच्या प्रेमात आकंठ बुडाला होता, समिधा लाही आता अजय आवडायला लागला, अजयने परत एकदा तिला विचारले असता तिने लगेच होकार दिला. समिधाच्या घरी मात्र तिच्यासाठी स्थळ बघण्याची तयारी सुरू झाली, समिधाने घरी अजय विषयी सांगितले पण आंतरजातीय प्रेमविवाह तिच्या वडीलांना मान्य नव्हता. तिने खूप समजविण्याचा‌ प्रयत्न केला पण घरी ते मान्य नव्हते. इकडे अजयच्या घरीही तिचं परिस्थिती. अशा परिस्थितीत अजय काही निर्णय घेत नव्हता पण समिधाला इतकंच म्हणायचा की “तुझ्याशिवाय मी राहू शकत नाही, काही झालं तरी लग्न तुझ्याशीच करणार.” समिधाचीही तिचं मनस्थिती होती. कितीतरी महीने झाले पण दोघांच्याही घरचे त्यांच्या लग्नाला तयार नव्हते. शेवटी समिधा आणि अजयने कोर्ट मॅरेज करायचे ठरवले. मित्र मैत्रिणींच्या मदतीने सगळी तयारी झाली. तारीख, वेळ निश्चित करण्यात आली,  समिधा ठरल्याप्रमाणे मैत्रिणी सोबत रजिस्ट्रेशन ऑफिसला आली पण अजय काही आला नाही, त्याचा फोनही लागत नव्हता, किती वेळ त्याच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला त्यानंतर त्याचा मॅसेज आला, “घरच्यांना धोक्यात ठेवून मी लग्न करू शकत नाही. तू मला विसरून जा. त्यातच आपलं भलं आहे.”
त्याचा असा मॅसेज वाचून समिधा हादरली, आई वडिलांचा विरोध पत्करून त्याच्या प्रेमापोटी सगळं सोडून ती आली होती आणि अजयने मात्र तिचा विश्वासघात केला. समिधाचे आई वडील राहायचे त्या गावात अशी बदनामी झाली की समिधाने पळून जाऊन दुसऱ्या जातीच्या मुलाशी लग्न केले.
झाल्या प्रकाराने समिधाच्या वडिलांना धक्का बसला, यापुढे आमच्याशी तुझ्याशी काही संबंध नाही असे बोलून त्यांनी तिला कायमचे पोरके केले. समिधा मुळे आपल्याला मान खाली घालायची वेळ आली, तिच्यामुळे गावात अपमान झाला तेव्हा आता तिला आता माफी नाही अशी तिच्या वडिलांची भूमिका झाली होती. समिधा पूर्ण पणे एकटी पडली होती. मित्र मैत्रिणींकडून कळाले की घरच्यांच्या दबावाखाली येऊन अजयने असा निर्णय घेतला, पण मग समिधाच्या प्रेमाचं काय, तिचा विश्वासघात केला त्याच काय..अशे अनेक प्रश्न अनुत्तरित राहिले.
माहेरी स्थान नाही आणि प्रेमाने पाठ फिरवली अशा परिस्थितीत स्वतः ला सावरणे तिच्या साठी कठीण झाले होते. ती सतत शक्य त्या मार्गाने अजय सोबत संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करीत होती पण काही फायदा नव्हता, इकडे आई वडिलही तिच्याशी बोलायला, तिची अवस्था समजून घ्यायला तयार नव्हते. अशात ऑफिसमध्ये सुद्धा तिचं मन लागत नव्हतं, किती तरी दिवस ती एकटीच घरात रडत बसून राहिली. झाल्या प्रकारामुळे समिधा खचून गेली होती, सतत एकच विचार तिच्या मनात येत होता, “अजयवर इतका विश्वास न ठेवता आई वडिलांना विश्वासात घेऊन निर्णय घेतला असता तर आज परिस्थिती वेगळी असली असती.”
या सगळ्याचा तिच्या मनावर खूप परिणाम झाला, तिने स्वतःला दोष देत आत्महत्येचा प्रयत्न केला, मित्र मैत्रिणींमुळे तिचे प्राण वाचले पण एका चुकीच्या निर्णयामुळे आयुष्य चुकत गेले. पुढे स्वतःला‌ कसं बसं सावरत ती जगत होती, आता प्रेम या गोष्टीवरचा तिचा विश्वास उडाला होता, अशातच तिची नोकरीही गेली. ती मानसिक आजाराची बळी ठरली, आता महीलाश्रम हाच तिचा शेवटचा आधार बनला. जेव्हाही तिला भूतकाळ आठवायचा तेव्हा एकच विचार मनात यायचा, ” तेव्हा विचार पूर्वक निर्णय घेतला असता तर आज परिस्थिती वेगळी असली असती.”

हि कथा पूर्णपणे काल्पनिक आहे, पण वास्तविक आयुष्यात अशा घटना‌ घडताना दिसतात. आयुष्यात एखादा निर्णय चुकला की पुढचे आयुष्य चुकतच जाते. तेव्हा आयुष्याचे निर्णय काळजीपूर्वक घेणे गरजेचे असते.

© अश्विनी कपाळे गोळे

देवदासी प्रथा- कहाणी सुलोचनाची… भाग १

उन्हाळ्याच्या कडक उन्हात डोक्यावर देविचा फोटो असलेली परडी घेऊन जाताना सुलोचनाला चक्कर आली आणि ती रस्त्यातच खाली कोसळली. आजूबाजूच्या लोकांनी तिला रस्त्याच्या बाजूला नेले, चेहऱ्यावर पाणी शिंपडले, जरा वेळाने ती शुद्धीवर आली. तिच्या आजूबाजूची गर्दी कमी झाली. त्याच गर्दीत असलेली मानसी मात्र तिची अवस्था बघून तिथेच थांबली, मानसीने सुलोचनाला पाणी प्यायला दिले, काही खाल्लं की नाही म्हणून चौकशी केली तर सकाळपासून पोटात काही नाही म्हणत सुलोचना डोळे मिटून बसून होती.
मानसीने तिच्या जवळचा जेवणाचा डबा सुलोचनाला दिला आणि जेवण करायला लावले.
मानसी ही एका शाळेत शिक्षिका होती सोबतच ती समाजकार्य करायची. शाळेत जाताना रस्त्यात सुलोचनाची अवस्था बघून ती तिच्या जवळ‌ थांबलेली होती.
सुलोचना नाकी डोळी नीट, चेहऱ्यावरून कळत होते की वय काही जास्त नाही. सावळा वर्ण, कपाळावर मोठं गोल कुंकू, केस कित्येक वर्षांपासून न विंचरलेले दिसत होते, त्यामुळे केसांच्या गुंता होऊन जट झालेले, अंगावर एक हिरव्या रंगाची जुनी साडी, सोबत एक देवीचा फोटो असलेली परडी.
सुलोचनाचं जेवण होत पर्यंत मानसी तिचं निरिक्षण करत होती, काय प्रकार आहे हे तिला लगेच कळाले. सुलोचना देवदासी प्रथेचा बळी असल्याचा अंदाज तिला आला. तिला योग्य ठिकाणी पोहचवायचे हे मानसीने ठरविले. सुलोचनाच्या अंगात त्राण नव्हता, जेवण करून साडीचा मळका पदर चेहऱ्यावर फिरवत परत सुलोचना डोळे मिटून भिंतीला टेकून बसली.  सुलोचनाला विचारल्यावर कळाले की तिचं जवळचं असं कुणी नाही. मानसी ने एक फोन केला आणि सविस्तर माहिती , पत्ता विचारत फोन बंद केला. . एक रिक्षा थांबवली आणि सुलोचनाला‌ सोबत घेऊन ती एका आश्रमात पोहोचली. तिथल्या एका डॉक्टरांच्या मदतीने सुलोचना ची तपासणी केली, तिला खूप अशक्तपणा आला होता. मानसीने प्रेमळ वागणूक दिली, जेवायला दिले‌ त्यामुळे तिच्यावर विश्वास ठेवून सुलोचना त्या आश्रमात गेली. डॉक्टरांनी सुलोचनाला काही औषधे देऊन आराम करायला लावला. आश्रमात अनेक वयोगटातील स्त्रिया होत्या. त्यांच्या मदतीने सुलोचनाला एका बेडवर झोपवून दिले. तिला आरामाची खूप गरज होती. मानसीने शकुंतला बाईंना घडलेली घटना सांगितली त्यावर तिची काळजी आम्ही घेऊ, ती आता इथेच राहील, तुम्ही काळजी करू नका असं तिथल्या शकुंतला बाईंनी म्हंटल्यावर मानसी निश्चिंत झाली.
शकुंतला बाई आणि त्यांच्या काही सहकारी देवदासी प्रथेचा बळी ठरलेल्या स्त्रियांसाठी, पिडीत महिलांसाठी हा आश्रम चालवायच्या. त्यांची पुर्ण काळजी घेत एक लघुउद्योग तिथल्या महिलांच्या मदतीने चालवायच्या, त्यातून मिळणारे उत्पन्न आश्रयासाठी उपयोगी पडायचे. शकुंतला बाईंचे पती त्यांना मदत करायचे.
मानसी शाळेसाठी आश्रमातून परत निघाली मात्र सुलोचनाचा विचार तिच्या डोक्यातून जात नव्हता. उद्या सकाळी आपण सुलोचनाला‌ भेटायला जायचे असं ठरवून ती शांत झाली. सुलोचना कोण आहे, तिच्या सोबत काय झाले अशा अनेक गोष्टी मानसीला‌ जाणून घ्यायच्या होत्या.
दुसऱ्या दिवशी ठरविल्या प्रमाणे मानसी सुलोचनाला भेटायला आश्रमात पोहोचली. गेल्या गेल्याच सुलोचना काही महिलांसोबत एका झाडाखाली बसून आश्रमाचं निरीक्षण करत होती. मानसी दिसतात तिने हलकेच स्मित हास्य करत मानसीकडे बघितले. मानसीने तिच्या तब्येतीची चौकशी केली, आज सुलोचना ला जरा बरं वाटतं आहे ऐकून मानसीला समाधान वाटले. शिवाय आज सुलोचनाचे धुळीने माखलेले शरीर स्वच्छ दिसत होते, अंगावर दुसरी नीटनेटकी साडी दिसत होती.
सुलोचना म्हणाली “ताय, तुम्ही कोण कुठच्या, माह्या देवीच्या रूपात धावत आल्या पा मदत कराया. काल माह्या जीवचं काय झालं असतं तुम्ही नसत्या तं.”
मानसीने तिला धीर देत सांगितले तू आता इकडे तिकडे भटकायच नाही, इथेच राहायचं, हेच तुझं कुटुंब. सुलोचनाला ऐकून बरं वाटलं. होकारार्थी मान हलवून तिने ते मान्य केले.
मानसीने तिची विचारपूस केली तेव्हा सुलोचनाच्या डोळ्यात पाणी आले आणि म्हणाली “ताय, मले लहानपणीच माय बापानं देवाच्या पदरात सोडलं. चौदाव्या वर्षी गावा बाहेरच्या देवळात देवासंग लगिन लावून दिलं आणं मंग आता तिथंच राहाचं सांगून ते गेले, अजून नाही गवसले. देवदासी हाय म्या. नंतर त्या माणसानं माह्या आयष्याची राखरांगोळी केली ताय. यीट आल्यावर सोडलं मले वार्‍यावर. ” एवढं बोलून सुलोचना ढसाढसा रडू लागली. रडतचं घडलेली हकीकत सविस्तर सांगायला सुरुवात केली.

देवदासी हा काय प्रकार आहे, सुलोचनाची सविस्तर कहाणी काय आहे हे जाणून घेऊया पुढच्या भागात. तोपर्यंत stay tuned.

कथा कशी वाटली हे कमेंट मध्ये नक्की कळवा. मला फॉलो करायला विसरू नका.

पुढचा भाग लवकरच.

आपल्या देशात अनेक कुप्रथा आहे, अशीच एक प्रथा म्हणजे  देवदासी प्रथा. देवदासी प्रथेत बळी पडलेल्या स्त्रियांमध्ये गरीब आणि दलितांचे प्रमाण अधिक आहे. महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या राज्यांच्या सीमाभागातील देवदासींची संख्या फार मोठी आहे.  याविषयी अधिक माहिती जाणून घेऊया पुढच्या भागात.

©2019 लेखनाचे सर्व अधिकार लेखिकेकडे राखिव.

नावासह शेअर करायला हरकत नाही.

– अश्विनी कपाळे गोळे

सिक्रेट सुपरस्टार- एक काटेरी प्रवास

सोहम, एका मध्यमवर्गीय कुटुंबातील मुलगा. सोहम, आई वडील ,बहीण आणि एक भाऊ असं पाच जणांचं कुटुंब. वडील सरकारी नोकरीत कामाला. सोहम सगळ्यात मोठा मुलगा, देखणा, गोरापान, अभ्यासात हुशार पण वयानुसार मात्र त्याचा आवाज पुरुषांसारखा बदलला नाही. वयात आल्यावर सोहम मध्ये बदल होईल म्हणून सुरवातीला कुणी फारसं लक्ष दिलं नाही. शाळेत मात्र त्याला या गोष्टींमुळे सगळे चिडवायचे, त्याच्या आवाजाची नक्कल करायचे.
बारावीच्या परीक्षेत चांगले मार्क्स मिळाले, चांगल्या कॉलेजमध्ये पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश मिळाला पण त्याच्या नाजूक, अगदी मुली सारख्या आवाजामुळे त्याला परत चीडवणे, आवाजाची नक्कल करणे या गोष्टी सुरू झाल्या. सोबतच्या मुलांमध्ये बरेच बदल झालेले त्याला जाणवत होते, त्यांच्या आवाजात बदल झाले होते मग आपल्या आवाजात का बदल होत नाही‌ म्हणून सोहम सतत आई जवळ रडायचा, कॉलेजमध्ये जायला टाळायचा. या प्रकारामुळे त्याचं अभ्यासात लक्ष लागत नव्हतं. सोहम मध्ये एक प्रकारचा न्यूनगंड निर्माण झाला होता. सोहमची आर्थिक परिस्थिती साधारण त्यामुळे मुलांनी चांगले शिकून स्वतःच्या पायावर उभे व्हावे हे वडीलांचे स्वप्न. सोहमच्या वडिलांचा स्वभाव रागीट, कडक होता त्यांच्यापुढे आईचे काही चालत नव्हते.
सोहम आता बाहेर जायला टाळायचा, कुठल्या कार्यक्रमात जाणे, मित्रांमध्ये जाणे त्याने बंद केले, कॉलेजमध्येही कधी तरीच जायचा, त्यामुळे अभ्यासात तो मागे पडत होता. या प्रकारामुळे सोहमचे वडील त्याचावर खूप चिडायचे.
पदवी परीक्षेत कसा बसा तो उत्तीर्ण झाला. पदवीधर झाला असला तरी नोकरीचं काय, वडीलांचं स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी मोठा मुलगा अपयशी ठरला म्हणून वडिल सगळा राग सोहमवर काढायचे.
या सगळ्या प्रकाराने आईचा जीव तीळ तीळ तुटत होता. बाहेर गेलो की कुणी आवाजावरून पुरुषत्व ठरवतील, चिडवतील म्हणून दिवसभर सोहम घरात असायचा. घरातही बहीण भावांशी वडीलांशी बोलणे टाळायचा. एकटाच एका खोलीत स्वत:च्या विचारात उदास पडून असायचा सोबतीला मंद आवाजात रेडिओ सुरू असायचा.
असंच रेडिओ ऐकताना आईच्या डोक्यात एक कल्पना आली, तिने आपल्या भावाला म्हणजेच सोहमच्या मामाला फोन केला. मामा शहरात नोकरीला होता. त्याला सोहमच्या परीस्थिती बद्दल माहिती होते. आई आणि मामाचे बोलणे झाल्यावर मामा लगेच येत्या शनिवारी सोहमला सोबत घेऊन जायला आला. जरा हवापालट होईल शिवाय शहरात तुला कुणी ओळखत नाही तेव्हा चिडवायचा प्रश्न नाही म्हणून सोहमची समजुत काढून त्याला सोबत घेऊन गेला. वडिलांना सोहम असल्याने नसल्याने काही फरक पडत नव्हता, आपली दोनचं मुलं आहेत असं मानून ते चालले होते. त्यामुळे त्यांनी सोहमला मामासोबत जाण्यासाठी विरोध करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नव्हता.
सोहम मामासोबत शहरात आला, कित्येक दिवसांनी तो बाहेर मोकळ्या हवेत वावरत होता, बाहेरच जग बघत होता. मामा त्याला अगदी मित्राप्रमाणे वागणूक देत त्याचा न्यूनगंड दूर करण्याचा प्रयत्न करत होता.  सोमवारी मामाने सुट्टी घेतली आणि सोहमला घेऊन एका कंपनीत गेला. ते होते रेडिओ रेकॉर्डींग आॉफिस. मामाचा एक मित्र तिथे काम करायचा. तिथलं वातावरण, काम करायची पद्धत सगळं सोहमला दाखवून दोघे घरी आले. मामाने सोहमची समजुत काढली आणि पटवून दिले की रेडिओ स्टेशन वर काम केले तर देवाने तुला दिलेल्या नाजूक, सुरेख आवाजाने तू सगळ्यांना जिंकू शकतो. जगाला कुठे कळणार की जो स्त्रीचा आवाज रेडिओ वर आपण ऐकतो आहे तो एका पुरूषाचा आहे.
नोकरी मिळेल शिवाय तुझी ओळख ही सोहम नसून शिवानी म्हणून पुढे आणू. सोहमला ते पटले पण‌ हे खरंच इतके सोपे आहे का, पण प्रयत्न करायला हरकत नाही ना म्हणून मामाने सोहमची मानसिक तयारी केली. सोहमनेही त्यासाठी रेडिओ जॉकी होण्यासाठी लागणारी माहिती नेटवरून मिळवली आणि प्रॅक्टीस सुरू केली. लहानपणापासून घरात रेडिओ ऐकायची सवय असल्याने सोहमला ते इंटरेस्टिंग वाटले.
मामाच्या मित्राच्या मदतीने बाॅसला पूर्ण परीस्थिती सांगितली आणि दोन दिवसांनी सोहमला इंटरव्ह्यू साठी बोलावले गेले.
सोहमला “रेडिओ जॉकी” म्हणून नोकरी मिळाली. आई आणि मामा सोडून घरात कुणालाही हे माहीत नव्हते. आॅफिसमध्ये याविषयी गोपनीयता ठेवण्यासाठी बॉस कडून आदेश दिले गेलेले होते. लवकरच त्याने सगळ्यांना आपलसं केलं.
सोहम मुळातच हुशार, त्याचा गमावलेला आत्मविश्वास मामा मुळे आणि नोकरी मुळे परत आला. नोकरीच्या ठिकाणी बाकी सहकारी सुरवातीला त्याला हसायचे पण त्याची हुशारी, त्याच्यातला आत्मविश्वास, त्याचा प्रेमळ स्वभाव बघून सगळ्यांना त्याच्या कर्तुत्वाचा अभिमान वाटला. लवकरच तो फेमस “रेडिओ जॉकी शिवानी” म्हणून प्रसिद्ध झाला. बेस्ट रेडिओ जॉकी म्हणूनही त्याला अवार्ड मिळाला.
वडीलांनी सोहमचा विषय कधीच सोडला होता पण आई मात्र लपून छपून सोहम सोबत फोनवर बोलायची. त्याच्या रेडिओ वरच्या आवाजाचं कौतुक करायची.
एकदा सामान आवरताना सोहमला एक डायरी दिसली त्यात घरात एकटा बसून असताना त्याने लिहिलेल्या बर्‍याच कविता, गाणे होते. त्याच्या डोक्यात एक कल्पना आली, एक गिटार विकत घेतली. मामाच्या मदतीने सुट्टीच्या दिवशी सोहमने लिहिलेल्या गाण्यांचे दोघे मिळून रेकॉर्डींग करायचे. सोहमने गायलेल्या गाण्यांचा एक ऑडिओ अल्बम बनवून इंटरनेट वर टाकला आणि अल्बम ला नाव दिले ‘सिक्रेट सुपरस्टार’. त्याच्या गाण्यात इतका दर्द, शब्दात अनेक भावना होत्या. इंटरनेट वर तो अल्बम वार्‍या सारखा पसरला. जो तो त्या गाण्यांचा फॅन झालेला.  हे सिक्रेट फक्त मामा भाच्यालाच माहित होते.  हा सिक्रेट सुपरस्टार कोण हे जाणून घेण्यासाठी सगळ्यांना उत्सुकता लागली होती.
एकदा रेडिओ स्टेशनच्या आॅफिसमध्ये स्वतः चे गाणे गुणगुणत असताना एका सहकार्‍याने म्हणजेच साहीलने बघितले, त्यातलं एक शब्द न शब्द अगदी हुबेहूब सिक्रेट सुपरस्टार सारखा सोहम गातोय ऐकून सहकार्‍याला शंका आली. जेवायला बसल्यावर साहीलने सिक्रेट सुपरस्टार अल्बमचा विषय काढला, सगळ्यांनी खूप वाहवा केली.   साहिल सोहमच्या चेहऱ्यावरचे भाव निरखत होता, ती चर्चा ऐकून सोहमला मनोमन किती आनंद झाला हे त्याने ओळखले.
संधी बघताच सोहमला भेटून साहिल म्हणाला ” सोहम, तू जगासाठी सिक्रेट सुपरस्टार, रेडिओ ऐकणार्‍यांसाठी शिवानी आहे पण आमचा सगळ्यांचा सच्चा यार आहे. ”
सोहमला ऐकून धक्का बसला, ह्याला कसं कळाल की सिक्रेट सुपरस्टार माझा अल्बम आहे. साहिलने सगळा किस्सा सोहमला सांगितला, जेवताना जेव्हा सगळे सिक्रेट सुपरस्टार विषयी बोलत होते तेव्हा तुझ्या चेहऱ्यावर जे समाधान, जो आनंद होता त्यावरून माझी शंका खरी ठरल्याचे साहिलने सांगितले.
साहिल म्हणाला ” सोहम, जगभरात सिक्रेट सुपरस्टार च्या गाण्यांचे चाहते आहेत, तेव्हा तू तुझी ओळख आता जगासमोर आणली तरी चाहत्यांचं प्रेम कमी होणार नाही शिवाय तुझ्यामुळे अनेकांना प्रेरणा मिळेल.”
सोहमला मात्र भिती वाटत होती की खरी ओळख जगासमोर आली तर आता पर्यंत मिळालेली सिक्रेट सुपरस्टारची प्रसिध्दी , सगळ्यांच्या आवडत्या रेडिओ जॉकी शिवानी चे नाव खराब तर होणार नाही ना. लोकांना सत्य परिस्थिती समजली आणि कुणी ते चुकीचं ठरवून फसवणूक समजून स्विकारले नाही तर काय होईल. घराण्याचे नाव खराब होईल म्हणून आहे तेच ठिक आहे या विचाराने तो साहिलला उत्तर न देता निघून गेला.
साहिलने खरं काय ते इतर सहकार्‍यांना सोबत बॉसला सांगितले, सिक्रेट सुपरस्टार दुसरी कुणी नसून आपली शिवानी म्हणजे आपला सोहम आहे हे ऐकून सगळ्यांना आनंद झाला शिवाय आश्चर्याचा धक्का बसला. सगळ्यांना खूप अभिमान वाटला.
बॉसने सगळ्यांना एकत्र बोलावले, त्यात सोहम होताच. सगळ्यांनी सोहमचे खूप कौतुक केले, बॉसने अनाउन्समेंट केली की आपण आपल्या चॅनल तर्फे सिक्रेट सुपरस्टारची म्युझिक कॉंसर्ट  करायची आहे आणि त्यातून सोहमची ओळख जगासमोर आणून त्याचा मान त्याला मिळवून द्यायचा. सोहमला ऐकून धक्का बसला पण बॉसने त्याला विश्वासात घेतले , कुठल्याही परिस्थितीत आम्ही तुझ्या सोबत असेन असे आश्वासन दिले. रेडिओ चॅनल वरून सिक्रेट सुपरस्टार च्या म्युझिक कॉंसर्ट ची जाहिरात सुरू झाली. अवघ्या तीन दिवसांत सगळे तिकीट विक्री झाले.
ठरल्याप्रमाणे सिक्रेट सुपरस्टार जगासमोर आला, फिमेल व्हाॅइस मधला ‘ सिक्रेट सुपरस्टार’  अल्बम एका पुरुषाचा आहे ऐकून सगळयांना आश्चर्याचा धक्का बसला, पण सोबत सोहमची वाहवा झाली, न्यूनगंड दूर करून परिस्थिती वर मात देत मिळवलेली प्रसिध्दी बघून सोहम जगभरात अनेकांचे प्रेरणास्थान म्हणून सोहम प्रसिद्ध झाला.

त्याचा हा काटेरी प्रवास एका मुलाखतीत सांगताना आई, मामा आणि माझ्या सहकाऱ्यांमुळे मी सुपरस्टार झालो हे ऐकून आईच्या डोळ्यातील आनंदाश्रू ओठांवर आले. वडिलांना सोहमचा खूप अभिमान वाटला, ते त्याला भेटायला गेले, माझ्या मुलाने माझी मान अभिमानानं उंचावली असं म्हणताना त्यांच्या डोळ्यांच्या कडा पाणावल्या, त्यांनी कित्येक वर्षांनी सोहमला मिठीत घेतले. आपण किती वाईट वागणूक दिली सोहमला म्हणून पश्चात्तापाने ते सोहमला कवटाळून रडायला लागले.

काही गोष्टी या माणसांमध्ये नैसर्गिक असतात त्या बदलता येत नसेल तरी परिस्थिती वर मात करून योग्य मार्ग नक्कीच काढता येतो. कुठल्याही गोष्टीचा न्यूनगंड न बाळगता प्रयत्न केले तर यश नक्कीच मिळते.

याविषयी तुमचं मत नक्की कळवा. लेख आवडला असेल तर नावासह शेअर करा.

लेखनाचे सर्व अधिकार लेखिकेकडे राखिव.

©अश्विनी कपाळे गोळे

तेच खरे हिरो….

मनवाला आज क्लासवरून यायला उशीर झाला त्यामुळे आई सतत घराच्या आत बाहेर चकरा मारत होती. हिवाळ्याचे दिवस असल्याने रात्री आठ वाजता मध्य रात्र असल्यासारखे वाटत होते. मनवाचे बाबाही कामानिमित्त बाहेर गावी गेलेले. काय करावं आईला कळत नव्हते, नेहमी सात वाजेपर्यंत घरी येते आणि आज तासभर उशीर कसा झाला असेल शिवाय फोन स्वीचऑफ येतोय. काळजीतचं आईने मनवाच्या एका मैत्रिणीला फोन केला तेव्हा ती म्हणाली “काकू आज क्लास उशीरा संपला पण आम्ही सोबतच बस स्टॉप वर आलो. माझी बस लवकर आल्यामुळे मी निघाले, मनवा बस साठी थांबली होती. येयीलच इतक्यात काळजी करू नका.”
आईचं मन मात्र काळजीने व्याकूळ, मनवा ठिक तर असेल ना , फोन का बंद आहे, किती हा निश्काळजीपणा , उशीर होईल म्हणून कळवायचे तरी ना अशा विचाराने आई काळजीत पडली शिवाय जरा संतापलेली. तितक्यात एक रिक्षा घरापुढे थांबली, मनवा त्यातून उतरली बघून आईच्या जीवात जीव आला. पण हे काय सोबत हे कोण….
मनवा सोबत रिक्षा मधून त्रृतीयपंथी म्हणजेच दोन हिजडे उतरले बघून आईचा पारा चढला, आई दारातूनच ओरडली ” मनवा,‌हा काय प्रकार आहे,  हे लोक इथे कशाला, तुला काही कळते की नाही. ह्यांच्या सोबत तू…शी… तुला काय हिच रिक्षा मिळाली का…”  आई चिडून नको ते बोलून गेली.
मनवा आईला शांत करायचा प्रयत्न करत होती पण आई मात्र सगळ्या‌ प्रकाराने शिवाय मनवाला उशीर झाल्याने संतापलेली होती.
ते पाहून सोबत आलेले दोघे तसेच कधी परत गेले मनवाला कळालेही नाही.
आईचं बोलणं ऐकून मनवा रडायला लागली आणि चिडून म्हणाली “आई आता गप्प बस… त्यांच्या विषयी असं बोलण्याआधी मी काय म्हणते ऐक..ते हिजडे नाही..तेच खरे हिरो आहेत..ते नसते‌ तर आज माझ्या सोबत काय झाले असते कुणास ठाऊक.. कदाचित मी तुझ्या समोर अशी उभी नसते..”
मनवा‌ आईच्या कुशीत शिरून हुंदके देत रडायला लागली.
काही तरी गंभीर आहे आईला लक्षात आले.
मनवाला शांत करून विचारले तेव्हा ती म्हणाली “आई, आज आमचा क्लास नेहमी पेक्षा उशीरा संपला आणि त्यामुळे माझी रोजची बस चुकली. दुसऱ्या बस‌ची वाट बघत मी बस स्टॉप वर थांबली, सोबतच्या मैत्रिणी त्यांच्या बस आल्यावर निघून गेल्या. बस स्टॉप वर बरेच लोक होते, त्यात काही टवाळक्या करणार्‍या पोरांचा ग्रुप होता. मी एकटी मुलगी दिसल्यावर ते काही तरी अश्लील बोलत माझ्या आजूबाजूला उभे होते. मी ज्या बाजूला जाईल तिकडे येऊन उभे. बरेच लोक तिथे असूनही कुणी त्यांना काही बोलत नव्हते, दुर्लक्ष करत आपापल्या फोन मध्ये, काही जण दुसरीकडे बघत उभे होते. मी खूप घाबरले तशातच तुला फोन करून कळवावे म्हणून फोन काढला तर एकाने येऊन धक्का दिला, माझा फोन खाली पडला, बंद झाला.. कसाबसा उचलून बॅगेत ठेवून बस कधी येते म्हणून मी रडकुंडीला येऊन बसची वाट पाहत होते. एकाने येऊन ओढणी ओढली आणि चूकून झालं असं दाखवत पुढे गेला..त्याच्या सोबतचे त्याला वाहवा करत हसू लागले.. माझ्या फिगरवरून काही तरी अश्लील बोलायला लागले..ते सगळे नजरेने बलात्कार करत होते आई…”
बोलतानाच मनवा सगळा प्रकार आठवून रडू लागली..परत सांगायला लागली..
” तिथल्या गर्दीत सगळ्यांना कळत होते की मी घाबरली आहे.. रडकुंडीला आली आहे..पण कुणी दखल घेत नव्हते.. तितक्यात तिथून एक हिजड्यांचा ग्रूप जात होता, त्यात एकाने माझ्या चेहऱ्यावरचे भाव ओळखले, ते सगळे जवळ आले, माझी विचारपूस केली..मी रडायला लागली..माझ्या सोबत होत असलेला प्रकार सांगितला.. एकाने जाऊन त्या ओढणी ओढणार्‍या मुलाच्या कानाखाली मारली. त्याची कॉलर पकडून त्याला जाब विचारला.. घाबरून ते टवाळके तिथून पळत सुटले. आजूबाजूला असलेले लोक सगळा प्रकार बघत होते पण फक्त बघ्याची भूमिका घेत उभे होते. ते मुलं पळून गेल्यावर काही लोक सांत्वन करण्यासाठी आले पण तेच लोकं आधी मात्र लक्ष नसल्यासारखे उभे होते. मी खूप घाबरले आई.. माझं रडणं थांबतच नव्हतं.. तेव्हा एकाने रिक्षा थांबवली, मला पत्ता विचारला आणि म्हणून त्यातले दोघे मला सुखरूप घरी पोहोचवायला घरा पर्यंत आले. तू मात्र त्यांना नको ते बोललीस. काही माहित नसताना त्यांचा अपमान केला..ते काही अपेक्षा न ठेवता परत गेले आई तुझं बोलणं ऐकून. त्यांचे मी साधे आभार सुद्धा मानले नाही..मी खूप घाबरले होते..ते माझ्या मदतीला आले नसते तर माझं काय झालं असतं काय माहित. आई माझी इज्जत त्यांच्यामुळे वाचली. ते हिजडे नाही तेच खरे हिरो आहेत..”
मनवाच्या बोलण्याने आईला रडू आवरले नाही.. ऐकूनच आईच्या अंगावर काटा आला.. ज्यांना आपण हिजडे म्हणून अपमानीत केले त्यांच्यामुळे आपल्या मुलीची इज्जत वाचली. त्यांचे उपकार कशे फेडायचे.. आई मनवाला कुशीत घेऊन पश्चात्ताप करत रडू लागली..मनवा सुखरूप घरी पोहोचली म्हणून मनोमन त्यांचे आभार मानू लागली.

कधी कधी आपल्याला परीस्थिती माहीत नसताना आपण कुणाला असं दुखावतो आणि नंतर पश्चात्ताप होतो.. जसं मनवाच्या आईच्या बाबतीत झालं..
जे आहे ते नैसर्गिक आहे..ते लोक त्रृतीयपंथी असले तरी एक मनुष्य म्हणून जन्माला आले आहेत.. तेव्हा त्यांच्यावर हसत त्यांची खिल्ली उडवणे, नको ते त्यांना बोलणे खरंच अयोग्य आहे…

कथा कशी वाटली ते जरूर कळवा.. शिवाय तुमचं याबद्दल मत मांडायला विसरू नका…

– अश्विनी कपाळे गोळे

स्त्रीजन्म

आधीच्या काळात स्त्रीचं अस्तित्व हे चूल आणि मूल इतकचं होतं. स्त्री म्हणजे उपभोगाची वस्तू. पुरुष प्रधान संस्कृती, अगदी कमी वयात मुलींची लग्नं व्हायची, मग सासर जसं असेल तशा परीस्थितीत तिनं राहायचं, अन्याय झाला तरी तिला सहन करण्याशिवाय पर्याय नसायचा. आजच्या काळात तर स्त्री सुशिक्षित आहे पण तरिही परीस्थिती फार काही बदलली नाही.

गावाकडचा विचार केला तर अजुनही स्त्री ही पिडीतचं आहे, तिला तिचं अस्तित्व नाही, स्वातंत्र नाही.

सुशिक्षित, नोकरी करणारी असेल तरी तिची परीस्थिती काही वेगळी नाही. आई-वडील मुलीला शिकवतात, स्वत:च्या पायावर उभे करतात हे यासाठी की तिला स्वत:चं‌ एक अस्तित्व असावं, कशीही वेळ आली तरी ती हतबल होऊ नये. पण सासरी आली की तिथे तिच्यावर अपेक्षांचे ओझे लादले जाते. सगळ्यांचं मन जपावं, नविन घरात येताचं सून म्हणून तिने सगळी जबाबदारी समजून घ्यावी, सगळ्यांच्या अपेक्षा पूर्ण कराव्या, आमच्या घरात असं आहे, तसं आहे, पुढे तुला ते करायचं आहे. तिच्या मनाची मानसिकता समजून घ्यायला मात्र कुणी तयार नसते. ज्याच्यासाठी सगळं सोडून ती आलेली असते त्याच्याही ह्याचं अपेक्षा असतात. माझ्या घरचे म्हणतील ते बायकोने ऐकावे. अशा वेळी तिच्या मनाची परिस्थिती काय होत असेल हे समजून घेणारे क्वचितचं असतात.

सासू सुद्धा कधीतरी त्याचं घरात सून म्हणून आलेली असते पण मी खूप सहन केलं आता तुला सगळ्यांच्या अपेक्षा पूर्ण कराव्या लागतील. ते म्हणतात ना स्त्रीच स्त्रीची शत्रू असते, त्याची सुरुवात इथे होते. आपण जे सहन केलं ते आता सूनेने करावं, एवढेच त्यांना कळते पण आताची परिस्थिती काय आहे हा विचार कुणी करत नाही.

एखाद्या सुनेला पटत नसेल ते तिने सांगण्याचा प्रयत्न केला तर आजकालच्या मुली ऐकत नाही अशी बदनामी सासरचे करतात. नवरा बायकोला समजून घेण्याचा प्रयत्न करत असेल तर हीने मुलाला आमच्यापासून तोडले असं म्हणायला सासरचे मागेपुढे पाहत नाही. मुलाच्या लग्नानंतर दोघांच्या संसारात जसं मुलीच्या घरच्यांनी हस्तक्षेप करू नये असे म्हणतात तोचं नियम मुलांच्या घरच्यांना का लागू पडत नाही.मुलगा आपल्याला विसरुन जातो की काय अशी शंका त्याच्या घरच्यांच्या मनात का असावी.

स्त्री कीतीही शिकली तरी नोकरी, घर , मुलबाळ, संसार सगळं सांभाळून ती जगत असताना तिचं स्वत:चं आयुष्य मात्र शेवटपर्यंत अपेक्षांच्या ओझ्याखालीचं असते. या सगळ्या जबाबदाऱ्या पार पाडताना तिच्या आवडीनिवडी तिच्यापासून दुरावतात, तिला हवं तसं आयुष्य ती जगू शकत नाही.

स्वत: चं मत सांगून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला तर सगळे तिला दोष देतात. खरंच हे योग्य आहे का. अशा वेळी नवरा तिला समजून घेत असेल तर तिला एक वेगळाच प्रेमळ आधार असतो. कुठल्याही परिस्थितीत माहेर स्त्रीला जवळचे वाटते कारण तिथे तिला समजून घेणारी तिची माणसं असतात, तिच्या भावनांचा आदर तिथे केला जातो पण त्यातही कित्येकदा तुला तुझे माहेरचेच पाहिजे, आम्ही आवडत नाही अशे आरोप केले जातात. स्त्रीने आयुष्य असचं बंधनात जगत का राहावं. ती जर आपल्या कर्तव्यात चुकत नसेल तर अन्यायही सहन करू नये.

आयुष्य हे एकदाच मिळतं, ते असं कुणाच्या बंधनात, दडपणाखाली घालवू नये.

आजकाल चिमुकल्यांपासून ते व्रुद्ध स्त्रियांपर्यंत बलात्कारासारख्या घटना आजूबाजूला घडतात. काही लोक बदनामी नको म्हणून स्त्रीची समजूत काढून तिला गप्प बसवतात. कुणी आवाज उठवला तरी त्यावर कडक कारवाई केली जात नाही. प्रत्येक स्त्री हि आपलं आयुष्य कुठल्या ना कुठल्या दडपणाखाली जगत असते. आता गरज आहे स्त्रीने खंबीर होण्याची. स्वत:ची कंबर कसण्याची. त्यामुळे परिस्थिती पूर्णपणे बदलली नाही तरी काही प्रमाणात अत्याचार मात्र नक्कीच कमी व्हायला मदत होईल.

दुसऱ्या बाजूने विचार केला तरआजच्या आधुनिक काळात स्त्रीया पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून काम करताना आपल्याला दिसतात. आजची स्त्री कुठल्याच क्षेत्रात मागे नाही. पूर्वीच्या काळी नोकरी करणारी स्त्री म्हणजे सहसा शैक्षणिक क्षेत्रात म्हणजेच शिक्षिका असलेली. आता परीस्थिती बरीच बदलली आहे, अगदी चालक-वाहक‌ महिला ते नासा मध्ये कार्यरत महिला शास्त्रज्ञ अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये महिला उल्लेखनीय कामगिरी करताना आपल्याला दिसतात.आताच्या परिस्थितीत काही क्षेत्रात बोटावर मोजता येतील इतक्याच महिला दिसत असल्या तरी त्यांची प्रेरणा घेऊन अनेक महिला त्या क्षेत्रांकडे वळताना दिसतात. सध्या चर्चेत असलेल्या क्रिडा क्षेत्रात पी वी सिंधू, फ्रीस्टाईल पहीलवान गीता आणि बबीता फोगट अशा अनेक स्त्रीयांकडून प्रेरीत होऊन तरुणी आता अनेक नवनवीन क्षेत्रात उतरताना दिसत आहेत.

शहरी भागात बरेच कुटुंब असे आहेत जिथे पती-पत्नी दोघेही नोकरी करताना दिसतात, कुणी खाजगी कंपनीत, कुणी सरकारी नोकरीत.

आधुनिक जीवनशैली जगताना आर्थिक गरजा वाढलेल्या असल्याने, मुलांच्या वाढत्या शैक्षणिक खर्चामुळे दोघेही नोकरी करतात. पत्नीही पतीला आर्थिक हातभार लावते त्यामुळे घरात तिचे एक स्वतंत्र अस्तित्व टिकून राहते. स्त्री सुशिक्षित असेल तर त्याचा मुलांच्या संगोपनासाठी खूप फायदा होतो. मुलांच्या शाळा, बॅंकेची कामे तसेच अनेक व्यवहार ती करत असेल तर तिच्यामध्ये एक वेगळाच आत्मविश्वास निर्माण होतो. आजची स्त्री हि कुटुंबाचा आर्थिक भार पुरुषांच्या बरोबरीने उचलते.

काही पुरुषांना आपली पत्नी पुढे जाताना बघून तिचा अभिमान वाटतो, ते त्यासाठी तिला साहाय्य करतात. काही घरात मात्र परिस्थिती उलट आहे, पत्नी पुढे गेलेली त्यांना आवडत नाही, पुरुषांचा इगो दुखावला जातो आणि मग पतीला आवडत नाही म्हणून ती आपलं सारं कौशल्य, बुद्धीमत्ता बाजूला ठेवते. पतीच्या विरोधात जाऊन पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला की त्यांच्या संसारात वादळ निर्माण झालेले दिसते. पुरुषांची ही कुत्सित विचारसरणी बदलायला हवी. सुशिक्षित असून स्त्री चा आदर नसेल तर अशा विचारांमुळे तो अशिक्षितच आहे असे म्हणायला हरकत नाही. पत्नीला पतीचा पाठिंबा मिळाला तर प्रत्येक स्त्री हि खूप पुढे जाऊ शकते.

आधुनिक विचार, बदलती जीवनशैली, उच्च शिक्षण यामुळे परिस्थिती पूर्णपणे बदलली नसली तरी काही प्रमाणात स्त्री-पुरुष समानता दिसत आहे. एकीकडे स्त्रीस्वातंत्र्य दिसत असलं तरी ग्रामीण भागात अजूनही परीस्थिती बदलली नाही. जोपर्यंत स्त्रीविषयी आदर निर्माण होत नाही तोपर्यंत ती स्वतंत्र होणार नाही.

स्त्री पुरुष अशी भिन्नता न करता एक व्यक्ती म्हणून प्रत्येकाने एकमेकांना बघितले तर परिस्थिती बदलायला वेळ लागणार नाही.

अश्विनी कपाळे गोळे

Free Email Updates
We respect your privacy.